Wed12112019

Poslednja izmena:09:39:01 PM

Back KULTURA KULTURNA BAŠTINA Manastir Krušedol srpski Panteon

Manastir Krušedol srpski Panteon

  • PDF

Nezvanična Sveta Fruška gora u svom nenarušenom prirodnom okruženju krije osamnaest (od pedesetak) preostalih srednjovekovnih manastira. Ovolika koncentracija  hramova na relativno malom prostoru, predstavlja svojevrsni raritet i ponos srpkog naroda. Jedan od najstarijih manastira u Fruškoj gorije Manastir Krušedol. Manastirsko zdanje sa crkvom posvećenom Blagovestima presvete Bogorodice, osnovao je Đorđe Branković, potonji monah Maksim i njegova majka Angelina, žena slepog Stefana Brankovića. Njegova izgradnja je dugo trajala, od 1509. do1546.godine. Svojevremeno je bio sedište obnovljene sremske eparhije, a njen obnovitelj Maksim (Branković) postao je njen prvi episkop.
Za Srbe preko Save i Dunava manastir Krušedol je vekovima bio kulturni, politički i verski centar. Na prvom srpskom Narodnocrkvenom saboru u Krušedolu (1708.), doneta je odluka po kojoj srpski vrhovni mitropoliti pod austrougarskom vlašću “imaju stanovati u manastiru Krušedolu”. Odlukom Narodnocrkvenog sabora održanog u Sremskim Karlovcima (1713), mitropolitska rezidencija premeštena je u Karlovce, i od tog vremena naziva se Karlovačkom mitropolijom.
Manastir je od samog početka uživao ogroman ugled. U vreme najstarijeg turskog popisa (1546) manastirje  raspolagao sa znatnim imanjem, nekoliko sela, mnoštvom vinograda i redovnim prihodima od rečnih skela i slovio za najbogatiji fruškogorski manastir. Tokom XVII veka aktivnost krušedolskih kaluđera bila je usmerena ka Rusiji, od koje, su u nekoliko navrata dobijali pomoć. U manastiru je 1670.godine bilo 90 kaluđera i 12 staraca koji su brinuli o zemlji. U vreme Velike seobe, monasi su pobegli pred Turcima i sa manastirskim dragocenostima se sklonili u Sentandreju. Po povratku su zatekli manastir u relativno dobrom stanju. Kada je 1716. godine Evgenije Savojski potukao Turke u blizini Petrovaradina, Turci su pri povlačenju popalili mnoga mesta, pa i manastir Krušedol. Manastir je dugo obnavljan (1719-1756), a 1726. godine podignut je petospratni zvonik.
Drugo veliko stradanje manastira beleži se za vreme Drugog svetskog rata. Tada je opljačkana manastirska riznica, po bogatstvu i dragocenostima koje su bile pohranjene u njoj, najbogatija medju sremskim manastirskim riznicama
Manastir je tokom vekova uspeo da sačuva stil srpske srednjovekovne umetnosti i arhitekture. Bogatstvo manastira svakako predstavljaju njegove freske. Najstarije datiraju iz 1543-45 godine naslikane rukom nepoznatog majstora.
Smatra se ipak, da je najvredniji njegov ikonostas. Ikonostas na sebi nosi ukupno 35 ikona. Ne zna se ko ga je izrezbario , ali se pretpostavlja da je izrađen 1653. godine a najmlađa ikona datira iz 1828.godine.
Krušedol je bio jedan od glavnih književnih centara u kome su se prepisivale i pisale knjige. Danas u svom posedu ima jedinstvenu biblioteku koja predstavlja najpotpuniju zbirku klasičnih dela pravoslavne srednjovekovne teologije. Manastir Krušedol se s razlogom naziva srpskim Panteonom.U njemu počivaju posmrtni ostaci mnogih glasovitih Srba. Pored moštiju svetih Brankovića (Angeline, Maksima, Stefana i Jovana), tu su sahranjene Patrijarh Arsenije  III Čarnojević, Mirtopolit Isaija Đaković, Patrijarh Arsenije IV Jovanović Šakabenta, vojvoda Stefan Šupljikac, kralj Milan Obrenović i kneginja Ljubica Obrenović.
U manastiru su boravili poznati pesnici Laza Kostić i Đura Jaksić, koji je zbog neuzvraćene ljubavi 1856.godine došao u manastir sa namerom da se zamonaši.
Značaj koji su manastiri imali tokom srednjeg veka za kulturno očuvanje Srbije i okupljanje srpskog naroda duboko je ukorenjeno u svesti ljudi. No, dok su se Sinajska i Atonska gora popele na pijedestal Svetih gora, Fruška gora čeka da se spoje pogodne duhovne i istorijske prilike da im se u tome pridruži. Pet vekova trajanja manastira Krušedol je dobar povod da se o ovoj temi ponovo razgovara.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com

Komentari  

 
0 #1 Milos Pavlovic 08-11-2013 20:28
:zzz
Citiraj
 

Dodaj komentar