Wed12112019

Poslednja izmena:09:39:01 PM

Back KULTURA KULTURNA BAŠTINA Zrenjaninske sekvence: Gradska kuća

Zrenjaninske sekvence: Gradska kuća

  • PDF
  • Prethodna
  • 1 of 12
  • Sledeća

            Utvrđenje u Bečkereku, njegov unutrašnji i spoljašnji grad, podignuto je 1527/28., nalazilo se na prostoru današnjeg užeg centra grada. Nije bilo dugog veka. U skladu sa drugom tačkom Karlovačkog mira 1699., i odlukom o rušenju svih pograničnih utvrđenja,  1701. godine srušeno je i bečkerečko. Kako je ono izgledalo može se videti na muralu (14x 4 metra) u Županiskom parku, danas Gradskoj bašti u sklopu Gradske kuće, koji je 2004. godine naslikao zrenjaninski slikar Viorel Flora.

            Legenda kaže da je godinama po rušenju utvrđenja, građevinski materijal korišćen za izgradnju drugih objekata, i da su Španci, doseljeni u Bečkerek, koji su grad na Begeju nazvali „Nova Barselona“, od njenih ostataka 1735. podigli Žitni magacin, u kojem je tokom celog sledećeg veka sakupljana i čuvana banatska pšenica. Metamorfozom Žitnog magacina nastala je današnja zgrada najstarijeg srpskog teatra „Toša Jovanović“, u kojoj se predstave izvode neprekidno od 1839. godine, a akustičnost sale objašnjava svojstvima sadržanim u pola milenijuma starim opekama ugrađenim u njene zidove.
            Na temeljima nekadašnje Bečkerečke tvrđave, između ostalih, podignute su Gradska kuća, Županijski park. Sledeće, 2020. godine biće obeležena dva veka od izgradnje najlepše i najznačajnije zgrade u Zrenjaninu, nekadašnje Županijske palate, današnje Gradske kuće. Podignuta je na mestu stare županijske zgrade postradale u velikom požaru 1807. Županijska palata građena je u dve etape. Prva 1816 - 1820. građena je po nacrtima inženjera Josifa Fišera u baroknom stilu. Kada je postala „tesna“ za grad koji se ubrzano razvijao, godine 1887. je adaptiran središnji deo zgrade, dograđena krila u stilu neobaroka, po nacrtima budimskog arhitekte Đule Partoša i Ede Lehnera. Krov je dobio emajlirani crep, tri tornja obložena bakrom i mermerno stepenište. U prostorijama je postavljen parket, zgrada je dobila električno osvetljenje, vodovod i parno grejanje. Zgrada je obnovljena i 1902. godine, posle požara kada se toranj urušio. Iz tog vremena datiraju časovnici i vitraži na kojima su grbovi grofova i barona koji su davali poseban prilog za obnovu zgrade. Tri najveća i najlepša vitraža nalaze se nad glavnim stepeništem zgrade simbolično predstavljajući - Mudrost, Pravdu i Moć.
            Licencirani turistički vodič TOG Zrenjanin, Jaroslav Stevanov, koji je ispričao ovu lepu priču o svom gradu, a čiji smo deo preneli, za Zrenjanin kaže:
            - Zrenjanin danas ima oko 80.000 stanovnika, a sa svojih 22 sela 140.000. Grad zauzima, po površini, najveću teritoriju u Vojvodini i drugi je po veličini teritorije u Republici Srbiji (posle Kraljeva). Najgušće je rečno čvorište. Teritorija grada gravitira ka četiri plovne reke (Begej, Tisa, Dunav, Tamiš) i gustoj kanalskoj mreži Hidrosistema „Dunav-Tisa-Dunav", u prečniku od 30 km. Zrenjanin može da se pohvali svojom multikulturalnošću. U njemu žive predstavnici više od 25 nacija. Zanimljivo je da kada su Turci proterani iz ovih krajeva, Marija Terezija je Slovake naseljavala u Belom Blatu jer su bili dobri građevinski majstori, a to područje i danas obiluje trskom. Rumuni, posebno Bugari bili su dobri povrtari. Bečkerek je tada bio jedan od najlepših i najvećih gradova ovog dela Autrougarske monarhije. Imao je oko 60 fabrika. Za vreme Austrougarske bio je sedište ugarske Toronalske županije. Danas je privredni, kulturni, adinistrativni, zdravstveni politički i sporstki centar Srednjebanatskog okruga.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com

Dodaj komentar