Thu02292024

Poslednja izmena:01:58:24 PM

Kristina Stepanić Nikolić: Prvomajski uranak na Gučevu

  • PDF

            Grupa srpskih novinara i blogera među kojima je bila i ekipa Redakcije revije TOPSRBIJA-NAJBOLJE IZ SRBIJE, na poziv Turističke organizacije grada Loznice, broravila je u ovom gradu i okolini, trudeći se da zabeleže brojna dešavanja i atrakcije tokom prvomajskih praznika. Prvog maja bili smo, između ostalog, i na Gučevu. Osim prirodnih lepota ove planine bogate mineralnim izvorima, stoletnim bukovim šumama, livadama mirisnog lekovitog i šumskog bilja, Vidikovcem - najvećim planinarskim domom u Srbiji sa koga se pruža najlepši pogled na reku Drinu i Republiku Srpsku, uređenim stazama za šetnju i rekreaciju, te polazištem za skokove paraglajdera koji sleću u Banji Koviljači ili Sunčanoj reci, domaćini su akcenat stavili na manje poznate sekvence iz burne istorije naše zemlje. Ispred TOG Loznica, Kristina Stepanić Nikolić je u svojstvu domaćina, prenela je potresnu priču o heroini Velikog rata i „Bici pod oblacima“.

            U istorijskim čitankama Gučevska bitka pominje sekao jedna od bitaka na Drini. Spomen-kosturnica podignuta 1929. godine, na kojoj su ispisani Njegoševi stihоvi: „Blаgo onom ko dovijeka živi imao se rašta i roditi”, grobnica je poginulim borcima srpske i austrougarske vojske. U neposrednoj blizini nalazi se i spomen ploča i spomenik podignut u ime sećanja na Darju Aleksandrovnu, za koju sem Lozničana i istoričara, malo ko zna.
            Darja Aleksandorvna Korobkina, „kćerka carske Rusije, dobrovoljna sestra, bolničarka, u srpskoj vojci heroina iz prvih redova 5. pešadijskog puka Drinske divizije, rođena 1888. u Petrogradu, Rusija, poginula 02. oktobra 1914. godine na koti 708 - Eminove vode, Gučevo, gde je i sahranjena – ispisano je na spomen-ploči ovoj heroini postavljenoj na 100 godišnjicu njene smrti, kao i na spomeniku koji je Grad Loznica podigao četiri godine kasnije,  na Vidovdan. Prilikom njegovog otkrivanja je istaknuto, da je neprestano rizikovala svoj život, na brisanom prostoru izvlačila i pomagala srpske ranjenike u borbama na Gučevu. U jednom danu zbrinjavala je i preko 120 ranjenih saboraca i poginula pogođena austrijskom granatom zajedno sa kapetanom Milutinom Milojkovićem, „ostavljajući život tamo gde je ostavila srce“. Još jedna spomen ploča sa njenim imenom nalazi se na zgradi stare škole u Bačevcima, gde piše: „Darja Korobkina, ruska bolničarka i „kosovka devojka“ Prvog svetskog rata“.
            Gučevska bitka je vođena nakon poraza austrougarske vojske na Ceru, koja ne odustaje od ideje da kazni srpsku vojsku za pobedu na Tekerišu. Ofanziva je počela 08. septembra napadom najbolje austrougarske 42. domobranske divizije iz sastava 13. Korpusa Pete armije na Drinsku i Moravsku diviziju, kao i Dunavsku diviziju oba poziva, pristiglu iz Srema. Formiran je i elitni Gučevski odred, pod komandom pukovnika Dragutina Dimitrijevića Uče. Odbrana se kompletira dolaskom pobednika sa Cera, Kombinovane divizije. Ko osvoji Gučevo, sa kojeg se Srbija pruža kao na dlanu, steći će veliku prednost. Najžešće borbe vođene su za Crni vrh i Eminove vode, kota 708 koja je ostala u srpskim rukama do kraja borbi i ušla u istoriju kao položaj sa najviše primljenih pogodaka artiljerije po metru kvadratnom na srpskom frontu, kao mesto pogibije ruskinje Darje Aleksandrovne i junaštva 5. puka Drinske divizije. Ova bitka je zapažena u istoriji i po jedinstvenoj rovovskoj borbi, gde su rovovi neprijateljskih vojski bili udaljeni svega nekoliko metara.
            Kristina Stepanić Nikolić je ovoj priči dodala i jednu pikanteriju, a radi se o „razmeni“ među običnim vojnicima. Budući da je austrougarskim nedostajala hrana, a srpskim odeća, zabeleženo je da su iz srpskih prema austrijskim rovova bacane korice hleba, a iz ovih drugih čizme. Od 07. oktobra počele su velike hladnoće praćene kišom i snegom, da bi petog i šestog novembra bila izvršena završna operacija austrougarske vojske, a srpske snage izmučene i promrzle, bile povučene. Čitavih 55 dana borbi na Drini uz ogroman broj žrtava, dali su dovoljno vremena srpskoj vojsci da pregrupiše svoje redove i sačeka neprijatelje na Kolubari.
            Dok je naša grupa bila zaokupljena ovim informacijama, zadivljena pogledom sa Vidikovca, pristizale su grupe mladih na Gučevo, da na naš način obeleže praznik. Uz muziku, roštilj i lepo druženje. Ali i uz sećanje na srpske heroje I Svetskog rata.

 

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com