Thu02222024

Poslednja izmena:01:58:24 PM

Ispred vremena - iznad prostora

  • PDF
  • Prethodna
  • 1 of 6
  • Sledeća

    Kuća porodice Katić (1878), u ulici Jovana Cvijića 15, jedna je od najreprezentativnijih zdanja u urbanom centru stare Loznice i jedna od malog broja sačuvanih iz tog vremena, Na gornjem spratu te, i po današnjim standardima, raskošne kuće, odsedali su kralj Aleksandar Obrenović (1901) i kralj Petar Karađorđević (1904) za vreme svog boravka u Loznici. Gradske vlasti su ovaj prostor, koji je nakon Drugog svetskog rata preinačen u društvenu svojinu, opredelili za Legat supružnika Miće Popovića i Vere Božičković Popović u okviru Kulturnog centra „Vuk Karadžić“. Svečano otvaranje održano je 28. oktobra 1989., da bi početkom 2010. godine prostor Galerije renoviran i modernizovan.

    Mića Popović, slikar i akademik, likovni kritičar i teoretičar umenosti, književnik, filmski i pozorišni reditelj, scenograf, na kraju i pedagog, neumoran putnik, čovek koji je prihvatao izazove novog, kultna ličnost srpske i jugoslovenske avangarde, shvatajući da je umetnost najbrži način menjanja postojećeg..., rođen je u Loznici pre sto godina (12. juna 1923). Iako je u Loznici proveo samo prve četiri godine života, Lozničani su na Dan otvaranja Legata, odajući poštovanje njegovom nemerljivom doprinosu kulturi prostora u kojem je živeo i stvarao, proglasili ga počasnim građaninom grada. Zauzvrat, jedan od najuticajnijih slikara druge polovine XX veka, poklonio je sva dela koja čine današnju zbirku stalne postavke, prethodno se upoznavši sa ambijentom sam odabrao slike za njega. Tri godina kasnije u istom prostoru nalazi se i legat njegove supruge Vere Božičković Popović.
    Fond koji je izložen sadrži radove raznih tehnika, lične predmete, knjige koje je sam pisao i knjige koje su drugi pisali o njemu. Slikar je Galeriji poklonio 20 slika, među kojima je „Čukundedova kuća“ (1936) koju je naslikao sa svega trinaest godina, i „Velika mrtva priroda“ (1989) „u kojoj harmonijom, koloristikom, svetlošću, finim kontrastima pokazuje svoju zrelost u slikarstvu“, 18 grafika, crteže i mape. Postavku čine i monografije, katalozi sa raznih izložbi, fotografije, pisma.
    Legat njegove supruge čini šest slika nastalih u intervalu od 1964 - ’77. godine. Nakon njegove smrti (22. decembra 1996), Vera Božičković Popović je poklonila štafelaj i lične predmete iz slikarevog ateljea, a posle njene (2002.), zahvaljujući njihovom sinu Jovanu, Galerija je postala bogatija za vredan bibliotečki fond.
    Akademiju likovnih umetnosti u Beogradu Mića Popović je pohađao kod profesora Ivana Tabakovića, da bi 1947., sa grupom kolega, među kojima je bila i Vera Božičković, kao organizator formirao „Zadarsku grupu“, koja je završenim njegovim isključivanjem sa Akademije, i nastavkom rada kao „slobodnog umetnika“.
    Od 1949. izlagao je na brojnim kolektivnim izložbama u zemlji i inostranstvu, a prvi put samostalno izlaže u Umetničkom paviljonu na Kalemegdanu 1950. sa 160 radova. U katalogu povodom izložbe štampa svoj programski tekst o slikarstvu i savremenoj umetnosti.
    Godine 1951. sa Verom Božičković sa kojom se oženio dve godine ranije, odlazi u Pariz gde u nekoliko navrata boravi do 1959. Godine 1952. priređuje izložbu „Selo Nepričava“ u Muzeju „Vuka i Dositeja“; 1954. izdaje knjigu „Sudari i harmonije“; priređuje izložbu „Od magle, od kostiju“... Šezdesetih godina počinje da se bavi režijom i pozorištem. Završava prvi dugometražni igrani film „Čovek iz hrastove šume“ (1963), režira komad „Viktor ili deca na vlasti“ (1965); slede filmovi: „Roj“, „Kameni despot ili jedina mogućnost narodne pesme, Hasanaginica“, „Delije“ i „Burduš“. Sedamdesetih putuju u Kinu, Tajland, Indiju i Iran. Pored brojnih uspešnih izložbi, izložba 1974. u Kulturnom centru Beograda je zabranjena pred samo otvaranje. Pored obilaska SAD, od 1980-82. radio je kao gostujući profesor slikanja i crtanja na Njujorškom državnom univerzitetu u Olbaniju (University at Albany).
    Prolazio je kroz nekoliko slikarskih faza od kojih su najpoznatije „enformel“ (franc. informel - bez forme) od 1959 - 1969, da bi se u poslednjoj fazi vratio u figurativno „slikarstvo prizora“ i angažovanom slikarstvu kao odgovoru na društvena kretanja, jer je kao i uvek, bio u žiži događanja.
    Mića Popović je izgradio jedinstven status u srpskoj likovnoj umetnosti, kako zbog uticaja na istorijske tokove vremena u kojem je živeo, tako i zbog izuzetne umetničke vrednosti njegovih ostvarenja koje prevazilaze granice vremena i prostora u kojima je stvarao.       
    Svakog juna od 2001. Loznica je domaćin „Mićinim i Verinim danima“, vezanim za Legat Miće Popovića i Vere Božičković Popović a povodom umetnikovog rođendana. Od 2002. godine izlazi i časopis „Prizor“ (Centar za kulturu „Vuk Karadžić“), koji se bavi kulturnom istorijom Jadra sa posebnim osvrtom na umetnost Miće Popovića.
    Pored niza nagrada koji je ovaj umetnik dobio za slikarstvo, 1997. godine ustanovljena je nagrada koja nosi njegovo ime i koja se svake druge godine na njegov rođendan dodeljuje u beogradskoj Galeriji „Haos“ pojedincima, nastavljačima njegove „kritičke aktivnosti i kao umetnika i kao angažovanog intelektualca“. Nagradu za umetnost „Mića Popović“ dodeljuje Fond za afirmaciju stvaralaštva iz Beograda u oblasti slikarstva, književnosti, pozorištu i filmu.
    (Tekst nastao na osnovu kustoskog vođenja kroz Legat Marine Cvetanović, istoričarke umetnosti)

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com