• Prethodna
• 1 of 2
• Sledeća

            Inventivna i sa zanimljivim sadržajima na korist polaznika/poljopivrednika zamišljena, 03. decembra održana je četvrta po redu Škola zadrugarstva. Zadružni savez Vojvodine (ZSV) je i ovoga puta bio organizator ovog edukativnog susreta uz primere dobre iz prakse, a domaćin Zemljoradnička zadruga “Veljko Lukić-Kurjak” Lukićevo, opština Zrenjanin. Tim povodom, jedno od dva predavanja, održao je dr Žarko Ilin, redovni profesor na Departmanu za ratarstvo i povrtarstvo na Poljoprivrednom fakultetu Univerziteta u Novom Sadu, s obzirom da su to dve osnovne delatnosti ove zadruge.

            Prof dr Žarko Ilin je između ostalog, pokušao da odgovori na pitanje: “Da li proizvodnja povrća zadovoljava potrebe domaćih potrošača, te kako postići veču produkciju uz manje troškova?”
            Po njegovom mišljenju najveće promene desile su se u tehnološkim procesima proizvodnje usklađenim sa verovatnim klimatskim promenama primenjenim pre svega u povrtarskoj proizvodnji krajem 90-tih, početkom 2000-tih. godine, gde je postignut izuzetan napredak, bez obzira na sistem proizvodnje i namenu. Bez obzira da li se radi o proizvodnji za svežu potrošnju ili za različite oblike prerade, pre svega hladne (zamrzavanje), tople (blanširanje, sušenje, dehidratacije, biofermentacije ili kišeljenja).
            U tom smislu, većina proizvodnje je organizovana na najrazličitijim bankovima za različite namene ili gredicama, bilo da se radi o korenastim vrstama kao što su paštrnak, celer, krompir, ili se radi na gredicama kao kod paprika i paradajza, ili u njivskoj redovnoj proizvodnji, za različite namene.
            Većina povrtarskih kultura se proizvodi direktnom setvom semena. U novije vreme se na značajnijim površinama smanjuje proizvodnja iz rasada, s obzirom na visoke cene. Izuzetno je razvijena srednje kasna i kasna proizvodnja za svežu potrošnju, skladištenje i čuvanje do pristizanja ranog povrća naredne godine.
            U novije vreme akcenat je na proizvodnji povrća u različitim oblicima i tipovima zaštićenog prostora, počev od niskog, poluvisokog i visokog, pa tako do najsavršenijeg oblika zaštićenog prostora, kao što su plastenici, dok su pod staklenicima relativno male površine.          - U našoj zemlji se proizvede preko milion sto hiljada tona jedanaest povrtarskih vrsta, koje vodi zvanična statistika, i još petnaestak vrsta mimo statistike je na njivi i u bašti na nivou oko 400 hiljada tona. U poslednjih nekoliko godina u Srbiji se na svega 23.150 ha proizvede blizu 600 hiljada tona krompira. Za populaciju od 6,7 milion stanovnika, koliko je zvanično po zadnjem popisu u Srbiji, to bi trebalo da zadovolji naše potrebe. Međutim, situacija uglavnom nije takva. Vrlo često se dešava da se već krajem marta, početkom aprila javlja deficit krompira, pre svega zbog neadekvatnog i kvalitetnog skladištenog prostora. Bez kontrolisanih uslova teško je krompir čuvati devet, deset meseci do pristizanja ranog krompira, bilo sa otvorenog polja ili plastenika tunelskog tipa - objašnjava dr Ilin, i dodaje da se u Srbiji u različitim oblicima i tipovima različitog prostora proizvodi još 245 hiljada tona najraznovrsnijeg povrća zavisno od sitema i koncepta proizvodnje, što je oko 35kg po glavi stanovništva, što znači da apsolutno zadovoljavamo sve svoje potrebe.
            - Problem su vrlo vusoke cene potrošnog i repromaterijala. Profesionalni proizvođači, firme, kompanije, zadruge, imaju izuzetno velikih problema kod uvođenja novih tehnologija, kojima bi kontrolisali troškove proizvodnje, kako bi cena gotovog proizvoda bila što niža, s obzirom na relativno niske cene povrća i malu kupovnu moć stnovništva, što stvara određene probleme. Značajne površine povrća idu u izvoz, kako svežeg, tako i na različite načine prerađenog, pre svega hladnom preradom i biofermentacijom, ali gotovo 80% sušenog odnosno dehidriranog povrća uglavnom završi u izvozu -  objašnjava professor, dajući sugestiju da u budućem periodu treba raditi na unapređenju tehnologije proizvodnje, izboru kvalitetnog sortimenta tolerantnog na eventualne i verovatne klimatske promene, kako kod profesionalnih proizvođača ne bi došlo do značajnijeg pada nivoa proizvodnje, odnosno kako bi pre svega zadovoljili potrebe domaćeg tržišta, a tek potom, imali značajne količine za izvoz.
            Uz jednu važnu napomenu na kraju, da proizvođači koji imaju visok procenat učešća prve klase nemaju problema sa plasmanom.