- Prethodna
- 1 of 6
- Sledeća
Postoje mesta neobuhvaljiva, ni pogledom ni umom koja nadilaze ljudsku percepciju. Mesta utabanih staza i visova čija starina seže u daleku prošlost, toliko da se ne da odrediti, niti objasniti. Prostori koji se samo maštom mogu izmaštati.
Prirodni fenomen - Titelski breg, opština Titel, predstavlja lesni plato sa najvećim brojem slojeva fosilnog zemljišta i lesnih horizonata u našoj zemlji i šire. Visoki odseci nam pričaju priču o paleoklimatskim i paleoekonološkim zapisima starim preko 620 hiljada godina. Na njegovom obodu arheolozi su ustanovili kontinuitet života od praistorije do kasnog srednjeg veka.Titelski breg svedoči ne samo o starosti svojih lesnih slojeva nego i svih slojeva lesnih platoa duž Karpatsko-panonske kotline na jednom malom prostoru (česne škrape, surduke (vododerine), lesne piramide, lesme pećine). Sve su to razlozi što se Titelski breg naziva i Svedok brdo. Svedok u smislu geografskog pojma i u smislu emocija, individualnih kolektivnih sećanja, legendi, anegdota svih žitelja naselja na njega naslonjenih. Titelski breg se izdiže iz aluvijalnih ravni reke Tise i Dunava; dužine je 18, širine 7.5 km, visine od 110 - 130m. Godine 2012. Titelski breg je proglašen za Specijalni rezervat prirode I kategorije. Površina rezervata iznosi 496 ha, sa zaštitnom zonom od oko 8.643 ha.
Na teritoriji rezervata zabeleženo je oko 630 taksona viših biljaka, među njima i strogo zaštićene vrste u Srbiji (babaluška, patuljasta perunika, gorocvet, Valdštajnov luk, tamno-ljubičasti luk, bobovnjasta trnoplodka, prutasti osak). Titelski breg predstavlja poslednje poznato stanište izumrle vrste lanolista (Alyssum linifolium) u Panonskoj niziji; na Bregu se gnezdi preko 130 vrsta ptica; 9-10 vrsta vodozemaca, od kojih šest strogo zaštićenih (crvenotrbi mukač, zelena krastača, gatalinka…); oko 11 vrsta gmizavaca; preko 30 vrsta sisara, uključujući tekunicu, divlju mačku, vidru.
Ustanova za zaštitu prirode "Titelski breg" upravljač je SRP "Titelski breg" i osim za očuvanje jedinstvenog lesnog platoa, stepskog područja i ornitoloških vrednosti u opštini Titel obavlja poslove lokalne Turističke organizacije, promovišući prirodne lepote Titelskog brega, ali i turističke ponude grada.
- Spoj upravljača i reprezenta turističkih izvrsnosti u našoj se praksi pokazalo dobrim iskustvom jer poznavajući višedecenijski rad brojnih naučnika, istraživača Titelskog brega UTP “Titelski breg” danas ima i zakonsku obavezu da promoviše njihove naučne radove, podstiče nove na teme Svedok brda, uz edukaciju stanovništva o vrednostima Titelskog brega. Jer, kako ćemo ga očuvati ako ne naučimo, pre svega mlađe generacije, onda i starije, njegovim vrednostima? Kao upravljača to nam je zadatak i dužnost. Kao TO da sva naša znanja i iskustva možemo da upakujemo u jedinstven turistički proizvod, što godinama unazad i činimo - kaže Aleksandra Nikolić iz UTP “Titelski breg”.
Ova ustanova organizovala je Informativno centar, gde svaki turista dobija informacije o smeštajnim kapacitetima, manifestacijama, preporuke kako da provede vreme na kvalitetan način. Vizitorski centar služi da se turisti upoznaju sa vrednostima područja… U tu svrhu je izrađena interaktivna maketa pomoću koje se turisti upoznaju sa pozicijom Titelskog brega u odnosu na Tisu, saobraćajnom strukturom, Carskom barom, gde se nalaze neka od najznačajnijih staništa. Napravljen je i vrhunski dioramski prikaz(trodimenzionalni model u umanjenoj razmeri)staništa i odseka Titelskog brega, do kojih se teško dolazi. Turista danas može na Bregu da vidi najveću pticu Evrope - orla belorepana u punoj veličini, ptice pčelarice koje se gnezde u odsecima Titelskog brega, sjajne male tekunice (zemne veverice). Od pre godinu i po dana UTP je organizovao stalnu postavku “Svedok brdo”, uz pomoć brojnih institucija i ustanova i podršku Muzeja Vojvodine, sa replikama predmeta iskopanih na ovom terenu, izloženih u prostoru od oko 70m2. Danas posetioci mogu pogledati izložbu, čuti priču od geološkog nastanka Svedok brda, preko neolita, praistorije i metalnog doba, do priče o Rimljanima, Bugarima, slavnoj Titelskoj tvrđavi od koje su ostale jedva dva-tri kamena - “živa svedoka” da je ta tvrđava ikada postojala na Titelskom bregu, pa sve do Marije Terezije i čuvenog Šajkaškog bataljona.
- Kada vam plastično pokažemo i objasnimo važnost svakog eksponata i prilike da
vidite, dotaknete, nakon toga vas vodino na najlepši Vidikovac u Bačkoj, na Kalvariju, i ispričamo neke od lokalnih legendi, kolektivnih sećanja, biće vam jasno zašto su se neke velike priče odigrale upravo tu, a ne u nekim drugim naseljima duž Tise. Nakon ovih obilazaka moći ćemo da se provozamo Tisom, uživamo i nađemo inspiraciju poput Stojana Trumića (1912-1983), umetnika, Titeljanina, koji je mesnoj biblioteci poklonio preko 600 svojih radova, danas izloženih u Spomen galeriji “Stojan Trumić” - objasnila je gospođa Nikolić.
Kao turistički proizvod Svedok brdoje kompilacija eko turizma, kulturnog i turizma specijalnih, posebnih interesovanja, u smislu specifičnih bogatstava SRP, ali i avanturizma i adrenalinskog doživaljaja. Sa Titelskog brega od marta do novembra poleću paraglajederi koji zovu da osetite ružu vetrova, jer sa visine od 700-800m visine imate jedinstven pogled na tri reke, dva ušća, Frušku goru, Slankamen, Carsku baru…, što potvrđuje da je Titelski breg idealna eko turistička destinacija.Mesto uživanja je i ušće reke Begej u Tisu naspram titelskog kupališta, i ušće Tise u Dunav, devet kilometara nizvodno, takođe i pecanje u ovim vodama bogatim ribom.
- Kada topli vremenski uslovi prođu većina naselja se oslanja na ponudu manifestacija tokom praznika. “Svedok brdo” u ponudi ima zimsko hranilište za ptice grabljivice, u okviru kojeg je organizovana mala zemunica, i ornitolozi, zaljubljenici u fotografiju, uživaoci u pejzažu, avanturisti pozivaju se da se nađu “oči u oći” sa velikim pticama, gde svakog momenta mogu očekivati da sasvim blizu njih sleti orao belorepan, čak i orao krstaš - kaže Aleksandra Nikolić i dodaje: - Neću otkriti sve, jer su žive slike, neposredan doživljaj, direktno iskustvo ono što samo dolaskom u Titel, usponom na Titelski breg ili silaskom na obalu Tise može i treba da iskusi svaki turista.
Na kraju, naša sagovornica je uputila originalan poziv, ljubiteljima istorije, prirode, deci, školama i odraslima, svima kojima je bar malo zagolicala maštu sjajnom prezentacijom.
- Naš zadatak je da vam nagovestimo ono što nudimo. Kao domaćini u pravom smislu te reči, moramo da budemo fleksibilni i da se prilagođavamo gostima i tek naznačene priče ispričamo do kraja. Ako dođete kod nas, osim pokazanog, naučićete i saznaćete šta je šarada Svedok brda, priču koju ćemo da pričamo tako da ćete da zustavite dah, aktivno učetvujete u njoj, da se nasmejete i da se zapitate, osetite miris i ukus naše lesne prašine koju ćete kao suvenir poneti sa sobom, da osetite ukus tradicije, da vam stopala i dlanovi bride i da se musavi i prljavi vratite sa puta. To vam obećavamo.
