Wed08172022

Poslednja izmena:07:35:00 AM

Back KULTURA KULTURNA BAŠTINA Rusinska crkva - epicentar života rusinske zajednice u Bačkoj

Rusinska crkva - epicentar života rusinske zajednice u Bačkoj

  • PDF
  • Prethodna
  • 1 of 5
  • Sledeća

            Grkokatolička crkva Rođenja Presvete Bogorodice teško je postradala u požaru 2006. godine, od kada se intenzivno radi na njenoj obnovi. Velike zasluge u vraćanju sjaja ovom grkokatoličkom hramu, pripadaju svešteniku Mihailu Hološnjaju, koji živi između svetaca koje ovekovečuje na ikonama i đurđevačkih vernika.

            Rusini su se u Đurđevo doselili iz Ruskog Krstura i Kucure u drugoj polovini XIX veka. Doseljavanje je teklo prvo pojedinačno, a onda masovnije.
            - Prvi hram Rusini iz Đurđeva ustanovili su u Rusinskoj ulici, u jednoj običnoj kući, a ulazak u novi vek, obeležili podizanjem nove crkve. Gradnja nove crkve započeta je u proleće 1900. godine, a krajem iste, na praznik Sv. Arhangela Mihaila, tadašnji Križevački vladika Julije Drogobecki je obavio čin osvećenja nove „Malogospojinske“ crkve.  Ikonostas je sagrađen 12 godina kasnije, a da se ne zna ko ga je sagradio. U crkvenom Letopisu je sveštenih iz tog vremena zapisao da je ikonostas rađen negde u Slovačkoj. Poznato je da su carske dveri i raspelo, trenutno na restauraciji, rađeni u Austriji. Na osnovu potpisa umetnika zna se da je to rad Franca Jande - obavestio je gospodin Mihail Hološnjaj.
            Za oslikavanje unutrašnjosti hrama 1914. godine, zaslužan je novosadski slikar A. Hodovanji. Vasilije Ujfaluš je 1970. godine radio na obnavljanju enterijera.
            Grkokatolički hram krase i šesnaest novih postavljenih ikoničnih vitraža, rad sveštenika Mihaila Hološnjaja, čija je tehnička realizacija obavljena u poznatom somborskom ateljeu „Stanišić“.
            Vitraže je donirao vladika slavonski, rođen u Đurđevu, ranije vladika Križevački, koji je u Ruskom Krsturu osnovao tzv. Apostolski  egzalkat. Rusini koji su se od sredine XVIII veka doseljavali u Bačku bili su pripadnici grkokatoličke veroispovesti, od 1751. godine pod jurisdikcijom rimokatoličke Kaločke nadbiskupije. Rusinima u Bačkoj dolaze prvi grkokatolički sveštenici iz Mukačevske i iz grkokatoličke Velikovaradinske (Veliki Varadin, danas Oradea u Rumuniji) eparhije, i donose najneophodnije crkvene knjige. Za grkokatolike u Hrvatskoj i Rusine u Bačkoj 1777. godine osnovana je Križevačka episkopija, u okviru koje su Rusini ostali sve do 2003., kada je 28 avgusta osnovan Apostolski egzarhat za grkokatolike u Srbiji i Crnoj Gori. Parohijska crkva Sv. Nikole u Ruskom Krsturu tada postaje saborna crkva. Egzarhat obuhvata 16 aktivnih parohija sa skoro 23.000 vernika, uglavnom Rusina.
            Crkvena služba u rusinskim hramovima je na staroslovenskom, a liturgija na rusinskom jeziku. U crkvi se služi beskvasni hleb, a sveštenici mogu da se žene. Crkva je imala i danas ima najveću ulogu u osnivanju škola i očuvanju rusinskog jezika, samim tim i Rusina na ovim prostorima.
            - Prva rusinska crkva u Đurđevu imala je 600 vernika. Danas od 900 duša, Rusina koji žive u selu, na velike praznike dođe i do 450. Najveći praznik je Mala Gospojina, 21. septembra. Službe se odvijaju svakodnevno, svaki dan imamo liturgiju, subotom večernje i jutrenje, tzv. bdenje. Svi obredi u grkokatoličkoj identični su obredima u pravoslavnoj crkvi, jedino priznajemo papu kao vrhunskog poglavara. Na liturgiji u molitvama prvo pominjemo papu Franciska, a potom našeg episkopa Georgija, koji ima sedište u Ruskom Krsturu, kancelariju u Novom Sadu - objasnio je sveštenik Mihail.

 

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com