• Prethodna
• 1 of 5
• Sledeća

            Centar za kulturu „Vuk Karadžić“ Loznica polivalentna je ustanova kulture izuzetno značajna i jedinstvena u zemlji i šire. Centar je osnovan 1998. godine za sprovođenje delatnosti iz oblasti kulture, prosvete, muzeja, galerija, zbirki, zaštite kulturnih dobara, prirodnih i drugih znamenitosti. Pod njegovom ingerencijom se nalaze sve ustanove koje se bave, i u čijem fokusu je kultura (osim Biblioteke Vukovog zavičaja), kulturna zbivanja u gradu i mestima koja mu pripradaju, poput: Znamenitog mesta Tršić, Muzeja Jadra (osnovan 1987), Galerije Miće Popovića i Vere Božičković Popović (otvorene 1989), Vukovog doma kulture (objekta specifične namene iz 1937), Spomen kompleksa Tekeriš, Gučevo i Draginac. Jedna od redovnih aktivnosti Centra je i organizacija i realizacija različitih oblika formalnog i neformalnog obrazovanja za decu predškolskog, školskog uzrasta, i za odrasle.

            Misija Centra - očuvanje tradicije i kulture
            Mr Snežana Nešković Simić, direktor Centra za kulturu „Vuk Karadžić“, akademski slikar, objašnjava bogatu aktivnost ove ustanove, koja aktivno prati sva obeležavanja, akcije kao kulturni pregalac i inspirator očuvanja svih tradicionalnih vrednosti. Kako bi podržala narodni običaj star nekoliko vekova, bila je prisutna i na polaganju ratarskih sveća u manastiru Tronoša, a svake godine uoči ovog događaja, u organizaciji Centra sa učenicima OŠ u Tršiću, rade se radionice šaranja jaja voskom, razvijajući svest o značaju i lepoti ove tradicije kod najmlađih.
            Ako bi iz mnoštva značajnog trebalo izvojiti najznačajnije u radu Centra, Znamenitom mestu Tršić, kolevki srpskog jezika i pisma pripada centralno. U užem jezgru koje se prostire na 5.5 ha, nalazi se 35-40 objekata narodnog graditeljstva. Godine 2019. Vlada Republike Srbije šire područje koje obuhvata 1.800ha proglašava Predeo izuzetnih odlika „Kulturni predeo Tršić - Tronoša“. Osnovne vrednosti u ovom zaštićenom području čine „Spomen kuća Vuka Karadžića“ sa zaštićenom okolinom, kao nepokretno kulturno dobro od izuzetnog značaja i Spomenik kulture od velikog značaja - manastir „Tronoša“ (XIV vek).
            Obeležavanja značajnih datuma, mr Nešković Simić smatra obavezom Centra, kako zbog pijeteta prema određenim ličnostima i događajima tako i zbog podsećanja na neprelozanost i veličinu njihovih dela za sadašnje generacije. U tom kontekstu, Centar priprema obeležavanje 130 godina od smrti Mine Karadžić Vukomanović (Beč, 12. jun 1894), slikara i književnika, sedmog deteta Vuka Karadžića i Ane Marije Kraus, a čijim imenom je nazvana Galerija u Vukovog doma kulture.
            Od svih manifestacija nematerijalne kulturne baštine posebno mesto pripada najstarijoj i najvećoj kulturnoj manifestaciji - Vukovom saboru, koji neprekidno traje od 1933. godine.
            Minule, 2023. godine, povodom 90 godina postojanja Vukovog sabora, koji organizuju Centar za kulturu „Vuk Karadžić” i Grad Loznica, manifestacija je odlikovana Sretenjskim ordenom drugog stepena.
            - Ovo nije samo priznanje Vukovom saboru, našoj ustanovi i Gradu Loznici, već svim našim ljudima, kojima je ova manifestacija, od malih nogu, mila i draga – istakla je primajući orden dr Nešković Simić, zahvalivši se svim saradnicima, onima koji podržavaju njihov rad, „znajući da je to uzvišen posao i da mora da bude dostojan slavnog Vuka i raskošnog njegovog dela za naš rod i otadžinu“.
            Nizu kulturnih dešavanja u Tršiću, 1972. pridružio se Đački Vukov sabor, koji je od provobinih sportskih i likovnih takmičenja proširen na radionice kaligrafije, takmičenja iz srpskog jezika i jezičke kulture (na republičkom nivou za osnovnoškolce i srednjoškolce), Vukovu trku (za učenike osnovnih i srednjih škola), uz pozorišne predstave, naučne skupove na temu dečje književnosti.
            Loznica vodi računa o svojim velikanima
            Položaj Loznice, uz Drinu podno Gučeva, odredio je sudbinu ovog kraja burne istorije,  koju su ispisivali znani i neznani junaci. Zato su spomenici, njima u čast, podizani na svakom koraku. Prvi srpski ustanak ostavio je sećanje na podrinjskog vojvodu Anta Bogićevića (umro 1813. u Loznici); 28. aprila ove godine obeleženo je 220 godina boja na Čokešini; Spomen-kosturnica podignuta 1928. u selu Tekeriš na Ceru, pomen je na  prvu srpsku i ujedno savezničku pobedu u Velikom ratu; u Spomen - kosturnici (podignutoj 1929) na Gučevu  nalaze se posmrtni ostaci srpskih i austrougarskih vojnika, poginulih 1914. godine za vreme Gučevske bitke; Centar je organizator obeležavanja sećanje na 31. avgust 1941. i prvi oslobođeni grad u Evropi za vreme Drugog svetskog rata - Loznicu i četničkog potkupovnika Veselina Misite. Nakon Bitke za Loznicu nakon koje je grad bio oslobođen 40 dana, sledio je „krvavi oktobar“ i manje poznati genocid, koji je u selima Gornjeg Jadra, počinjen nad srpskim civilima. Prvi zločin zabeležen je u selu Draginac, i prethodio je onima koji su, nekoliko dana kasnije, izvršeni u Kraljevu i Kragujevcu.
            Loznica je grad kulture i znamenitih istorijskih ličnosti, na prvom mestu Vuka Karadžića, Miće Popovića, Jovana Cvijića, svetski poznatog geografa.
            U delokrugu rada Centra nalazi se i Galerija Miće Popovića i Vere Božičković Popović, sa vrednim slikama dobijenim na poklon rodnom gradu. Njima u čast 12. juna, svake godine održavaju se Mićini i Verini dani.
            - Loznica vodi računa o svojim velikanima i drago mi je da živim u ovom vremenu i što iimam privilegiju da sam osam godina na čelu ovakve ustanove u kojoj radim 34 godina.  Centar ima 40 zaposlenih, od stručnog kadra: istoričara, etnologa, arheologa, preko vodiče, do tri radnika koji se brinu da Tršić izleda čist, da trava bude pokošena i dva čuvara - dodaje naša sagovornica, naglašavajući važnost svakog pojedinca, profesije i opravdanost prisustva u nesmetanom i kvalitetnom radu Centra.
            I još malo činjenica. Godine 2011. u „Godini knjige i jezika“ u Tršiću je otvoren Muzej jezika i pisma, po mnogo čemu jedinstvena institucija te vrste ne samo u Srbiji nego i van njenih granica, zasnovan na ideji i doprinosu Loznice i Centra za kulturu „Vuk Karadzić", koju je podržalo Ministarstvo kulture.
            Od 90-tih godina do danas. redovni gosti Vukovog Tršića u Predsaborske dane Vukovog sabora su slavisti iz celog sveta, koji održavaju tzv. plenarna zasedanja, Njihov boravak u trajanju od dva-tri dana podrazumeva i posetu Vukovoj rodnoj kući, zaštićenoj i sačuvanoj u autentičnom obliku, bez struje i sa podovima od blata.
            - Strancima koji obilaze Vukovu kuću teško možemo objasniti i tadašnje uslove života i naša nastojanja da tako nasleđeno, sačuvamo u izvornom obliku. Ali sve nas je rasplakao jedan profesor sa katedre za slavistiku sa Univerziteta u Indiji, koji je poljubio prag Vukove kuće objasnivši: „Ja sam svoju životnu misiju ispuno jer kod nas čovek za života treba da obiđe jedno sveto mesto. Ja sam došao na to mesto i to je ova kuća“.
            Koliko je Vuk Karadžić zadužio čovečanstvo govori i podatak da ga je UNESCO 1985. proglasio „građaninom sveta“, kao „jednog od onih umova koji su najviše doprineli duhovnom jedinstvu čovečanstva.” Dodajmo i da je Vukov sabor 2012. godine upisan u Nacionalni registar nematerijalnog kulturnog nasleđa Srbije.
            Zato hvala svima onima koji bezrezervno rade na istraživanju, očuvanju svega nasleđenog što smo dužni da predamo narednim generacijama.