Sat05252024

Poslednja izmena:02:40:23 PM

Back KULTURA KULTURNA BAŠTINA Kultura je važan deo života i nacionalnog identiteta - Centar za kulturu „Vuk Karadžić“ Loznica

Kultura je važan deo života i nacionalnog identiteta - Centar za kulturu „Vuk Karadžić“ Loznica

  • PDF
  • Prethodna
  • 1 of 5
  • Sledeća

            Centar za kulturu „Vuk Karadžić“ Loznica polivalentna je ustanova kulture izuzetno značajna i jedinstvena u zemlji i šire. Centar je osnovan 1998. godine za sprovođenje delatnosti iz oblasti kulture, prosvete, muzeja, galerija, zbirki, zaštite kulturnih dobara, prirodnih i drugih znamenitosti. Pod njegovom ingerencijom se nalaze sve ustanove koje se bave, i u čijem fokusu je kultura (osim Biblioteke Vukovog zavičaja), kulturna zbivanja u gradu i mestima koja mu pripradaju, poput: Znamenitog mesta Tršić, Muzeja Jadra (osnovan 1987), Galerije Miće Popovića i Vere Božičković Popović (otvorene 1989), Vukovog doma kulture (objekta specifične namene iz 1937), Spomen kompleksa Tekeriš, Gučevo i Draginac. Jedna od redovnih aktivnosti Centra je i organizacija i realizacija različitih oblika formalnog i neformalnog obrazovanja za decu predškolskog, školskog uzrasta, i za odrasle.

            Misija Centra - očuvanje tradicije i kulture
            Mr Snežana Nešković Simić, direktor Centra za kulturu „Vuk Karadžić“, akademski slikar, objašnjava bogatu aktivnost ove ustanove, koja aktivno prati sva obeležavanja, akcije kao kulturni pregalac i inspirator očuvanja svih tradicionalnih vrednosti. Kako bi podržala narodni običaj star nekoliko vekova, bila je prisutna i na polaganju ratarskih sveća u manastiru Tronoša, a svake godine uoči ovog događaja, u organizaciji Centra sa učenicima OŠ u Tršiću, rade se radionice šaranja jaja voskom, razvijajući svest o značaju i lepoti ove tradicije kod najmlađih.
            Ako bi iz mnoštva značajnog trebalo izvojiti najznačajnije u radu Centra, Znamenitom mestu Tršić, kolevki srpskog jezika i pisma pripada centralno. U užem jezgru koje se prostire na 5.5 ha, nalazi se 35-40 objekata narodnog graditeljstva. Godine 2019. Vlada Republike Srbije šire područje koje obuhvata 1.800ha proglašava Predeo izuzetnih odlika „Kulturni predeo Tršić - Tronoša“. Osnovne vrednosti u ovom zaštićenom području čine „Spomen kuća Vuka Karadžića“ sa zaštićenom okolinom, kao nepokretno kulturno dobro od izuzetnog značaja i Spomenik kulture od velikog značaja - manastir „Tronoša“ (XIV vek).
            Obeležavanja značajnih datuma, mr Nešković Simić smatra obavezom Centra, kako zbog pijeteta prema određenim ličnostima i događajima tako i zbog podsećanja na neprelozanost i veličinu njihovih dela za sadašnje generacije. U tom kontekstu, Centar priprema obeležavanje 130 godina od smrti Mine Karadžić Vukomanović (Beč, 12. jun 1894), slikara i književnika, sedmog deteta Vuka Karadžića i Ane Marije Kraus, a čijim imenom je nazvana Galerija u Vukovog doma kulture.
            Od svih manifestacija nematerijalne kulturne baštine posebno mesto pripada najstarijoj i najvećoj kulturnoj manifestaciji - Vukovom saboru, koji neprekidno traje od 1933. godine.
            Minule, 2023. godine, povodom 90 godina postojanja Vukovog sabora, koji organizuju Centar za kulturu „Vuk Karadžić” i Grad Loznica, manifestacija je odlikovana Sretenjskim ordenom drugog stepena.
            - Ovo nije samo priznanje Vukovom saboru, našoj ustanovi i Gradu Loznici, već svim našim ljudima, kojima je ova manifestacija, od malih nogu, mila i draga – istakla je primajući orden dr Nešković Simić, zahvalivši se svim saradnicima, onima koji podržavaju njihov rad, „znajući da je to uzvišen posao i da mora da bude dostojan slavnog Vuka i raskošnog njegovog dela za naš rod i otadžinu“.
            Nizu kulturnih dešavanja u Tršiću, 1972. pridružio se Đački Vukov sabor, koji je od provobinih sportskih i likovnih takmičenja proširen na radionice kaligrafije, takmičenja iz srpskog jezika i jezičke kulture (na republičkom nivou za osnovnoškolce i srednjoškolce), Vukovu trku (za učenike osnovnih i srednjih škola), uz pozorišne predstave, naučne skupove na temu dečje književnosti.
            Loznica vodi računa o svojim velikanima
            Položaj Loznice, uz Drinu podno Gučeva, odredio je sudbinu ovog kraja burne istorije,  koju su ispisivali znani i neznani junaci. Zato su spomenici, njima u čast, podizani na svakom koraku. Prvi srpski ustanak ostavio je sećanje na podrinjskog vojvodu Anta Bogićevića (umro 1813. u Loznici); 28. aprila ove godine obeleženo je 220 godina boja na Čokešini; Spomen-kosturnica podignuta 1928. u selu Tekeriš na Ceru, pomen je na  prvu srpsku i ujedno savezničku pobedu u Velikom ratu; u Spomen - kosturnici (podignutoj 1929) na Gučevu  nalaze se posmrtni ostaci srpskih i austrougarskih vojnika, poginulih 1914. godine za vreme Gučevske bitke; Centar je organizator obeležavanja sećanje na 31. avgust 1941. i prvi oslobođeni grad u Evropi za vreme Drugog svetskog rata - Loznicu i četničkog potkupovnika Veselina Misite. Nakon Bitke za Loznicu nakon koje je grad bio oslobođen 40 dana, sledio je „krvavi oktobar“ i manje poznati genocid, koji je u selima Gornjeg Jadra, počinjen nad srpskim civilima. Prvi zločin zabeležen je u selu Draginac, i prethodio je onima koji su, nekoliko dana kasnije, izvršeni u Kraljevu i Kragujevcu.
            Loznica je grad kulture i znamenitih istorijskih ličnosti, na prvom mestu Vuka Karadžića, Miće Popovića, Jovana Cvijića, svetski poznatog geografa.
            U delokrugu rada Centra nalazi se i Galerija Miće Popovića i Vere Božičković Popović, sa vrednim slikama dobijenim na poklon rodnom gradu. Njima u čast 12. juna, svake godine održavaju se Mićini i Verini dani.
            - Loznica vodi računa o svojim velikanima i drago mi je da živim u ovom vremenu i što iimam privilegiju da sam osam godina na čelu ovakve ustanove u kojoj radim 34 godina.  Centar ima 40 zaposlenih, od stručnog kadra: istoričara, etnologa, arheologa, preko vodiče, do tri radnika koji se brinu da Tršić izleda čist, da trava bude pokošena i dva čuvara - dodaje naša sagovornica, naglašavajući važnost svakog pojedinca, profesije i opravdanost prisustva u nesmetanom i kvalitetnom radu Centra.
            I još malo činjenica. Godine 2011. u „Godini knjige i jezika“ u Tršiću je otvoren Muzej jezika i pisma, po mnogo čemu jedinstvena institucija te vrste ne samo u Srbiji nego i van njenih granica, zasnovan na ideji i doprinosu Loznice i Centra za kulturu „Vuk Karadzić", koju je podržalo Ministarstvo kulture.
            Od 90-tih godina do danas. redovni gosti Vukovog Tršića u Predsaborske dane Vukovog sabora su slavisti iz celog sveta, koji održavaju tzv. plenarna zasedanja, Njihov boravak u trajanju od dva-tri dana podrazumeva i posetu Vukovoj rodnoj kući, zaštićenoj i sačuvanoj u autentičnom obliku, bez struje i sa podovima od blata.
            - Strancima koji obilaze Vukovu kuću teško možemo objasniti i tadašnje uslove života i naša nastojanja da tako nasleđeno, sačuvamo u izvornom obliku. Ali sve nas je rasplakao jedan profesor sa katedre za slavistiku sa Univerziteta u Indiji, koji je poljubio prag Vukove kuće objasnivši: „Ja sam svoju životnu misiju ispuno jer kod nas čovek za života treba da obiđe jedno sveto mesto. Ja sam došao na to mesto i to je ova kuća“.
            Koliko je Vuk Karadžić zadužio čovečanstvo govori i podatak da ga je UNESCO 1985. proglasio „građaninom sveta“, kao „jednog od onih umova koji su najviše doprineli duhovnom jedinstvu čovečanstva.” Dodajmo i da je Vukov sabor 2012. godine upisan u Nacionalni registar nematerijalnog kulturnog nasleđa Srbije.
            Zato hvala svima onima koji bezrezervno rade na istraživanju, očuvanju svega nasleđenog što smo dužni da predamo narednim generacijama.

 

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com