Udruženje “Geo-Pan” iz Novog Sada, osnovano je pre 20 godina od strane Srboljuba Jankovića, gemologa i juvelira, sa željom da već tada, u skladu sa svetskim turističkim trendom, otvori novo polje atrakcija u našoj zemlji. Učešće u programima i projektima poput “Geo Pan Edu”, “Geo Pan Expo”, posebno za turizam značajnim “Geo Pan Eko Tour”, koji se bavi promocijom i afirmacijom razvoja eko i verskog turizma u Vojvodini i Srbiji, kao i autentičnim načinom istraživanja prirodnih i kulturnih bogatstava.
Najznačajniji za rad “Geo-Pan-a” do sada, odnosi se na geoturizam, a u pitanju je Kozje brdo, lokalitet napuštenog rudnika 80-tih godina u blizini Iriga, u kojem je nakon zatvaranja otkriveno značajno nalazište poludragog kamenja poput kalcedona i ahata, nastalog hidrotermalnim rastvaranjem, kao i oniksa i jaspisa. Uz lokalitet Kozje brdo i Andrevlje, kao najpoznatije, na Fruškoj gori se nalazi još devet perspektivnih lokaliteta, koji čekaju detaljnija istraživanja.
- Imajući u vidu prebogatu ponudu Fruške gore, u domenu verskih, vinskih, ruralnih i svih drugih sadržaja koji se ovde nude, preskače se ono po čemu je Fruška gora najpoznatija u svetu, a to je geologija. Fruška gora je geološko čudo, geološki format koji ne postiji nigde u svetu - objašnjava Nenad Stančul, predsednik Društva “Geo-Pan” iz Novog Sada. Osim na Fruškoj gori, za geoturizam u Vojvodini značajni su lolaiteti na Deliblatskoj peščari i Vršačkim planinama. Za sada su u Srbiji popularnije arheoture, Viminacijum i Sirmium, takođe sastavni deo geoturističke ponude.
Po definiciji, pojam geoturizam, nastao 95-te godine prošlog veka, u užem smislu se odnosi na oblik prirodnog turizma usmerenog na stene, fosile, geološke oblike i slično. U širem smislu, osim nežive prirode obuhvata živu prirodu i kulturu i podrazumeva geografske karakteristike prostora a ne samo geološke.
Relativno slabu zastupljenost ove vrste turističke ponude na našem području, koja podrazumeva geološki, geografski ili arheološki lokalitet, uz turistički smeštaj i usluge, predsednik pravda nedostatkom kompletnog sadržaja (znanja, informacija) kod pružaoca geoturističkih usluga, koji ga zamenjuju eko, šumskim, wellness i drugim vrstama manje zahtevnih, u smislu specifičnosti, oblika turizma. Ovaj problem bi se mogao prevazići uz poštovanje zakonskih okvira zajedničkim turističkom ponudom i postavljanjem lokaliteta na turističku mapu, što je jedan od zadataka koje ispunjava ovo Društvo.
- Jedan kvalitetan geoturistički proizvod zahteva angažman samog pružaoca usluge, turističke agencije, i pomoć Društva “Geo-Pan”, koje nastupa edukativnim sadržajima u želji da promoviše ovaj vid turizma, pružajući uputstva i pomoć, a ne direktnim sprovođenjem turističke ponude. Geoturizam pruža priliku za edukativni turizam, na samom lokalitetu. Kod nas je praksa da nas prate stručnjaci, geolozi, arheolozi, u zavisnosti od lokaliteta na kojem drže predavanje. Zanimljivo je da turističke grupe čine entuzijasti koji na ovaj način nadograđuju svoja znanja, ali i deca sa roditeljima i ljudi treće dobi. Osim geo i arheološkog turizma, pružamo mogućnost uključivanja šumskog welnessa, šetnje kroz šume, ali ne obične već uz uputstva o tome kako se pravilno hoda, diše, kada, gde i kako se odmara, da bi ta šetnja bila svrsishodna. Na kraju goste vodimo na seosko domaćinstvo, na uzajamnu korist i turista, koji imaju priliku da zavire u drugačiji način života, da probaju, možda i kupe neke od domaćih proizvoda, a domaćinima da zarade. U Srbiji više nego u Vojvodini prisutan je nedostatak kapaciteta da se primi veća grupa turista, što je faktor koji ograničava.
Preko 50% geoturista čine stranci, i deca u okviru školskih ekskurzija. Najveći broj turista je iz okruženja i iz Nemačke, gde je ova vrsta turizma izuzetno razvijena. Geoturizam se bavi zaštitom geolokaliteta i uopšte zaštitom prirode. On je spona između verskog, ruralnog, wellness, edukativnog i drugih grana turizma, priključak svima koji se bave ruralniim turizmom za nove sadržaje. U svetu trend, kod nas tek u povoju, ali sa najavama ozbiljnijih pomeranja u pravcu njegovog širenja. Plan je kreiranje nacionalne strategije za razvoj geoturizma, kao u zemaljam u kojima se godinama sprovodi, poput SAD, Brazila, Australije i drugih.
