• Prethodna
• 1 of 5
• Sledeća

            Jedan od najuređenijih i najvećih parkova, po mišljenju mnogih najlepša parkovna celina, je banjski par Banje Koviljače, jedne od osam “Kraljevskih banja Srbije”. Kraljevskih, jer su sredstva za njihov rast i razvoj uglavnom donirale srpske kraljevske porodice Obrenovića, kasnije Karađorđevića. Paralelno sa raskošnim građevinama podizani su i velelepni parkovi, sa odabranim, nekada i retkim vrstama drveća donetim iz daleka, koje su pomirljivo rasle uz autohtone vrste. Njihovu lepotu upotpunjavali su objekti, vile vladara i ugledne gospodine iz političke, privredne, svakako uticajne sfere života.

            Branko Milošević, dipl. Ing. pejzažne arhitekture, zaposlen u KJP “Naš dom”, Loznica, rukovodilac sektora “Zelenila”, koje se bavi održavanjem zelenih javnih površina na teritoriji grada, rodom iz Banje Koviljače, što objašnjava njegovu ljubav i posvećenost Banjskom parku, kaže: - Ovaj park je jedan  od najvećih parkova u Srbiji, po nekim podacima, sa površinom od 27ha, najveći banjski, a drugi posle Kalemegdanskog. Uređeni gornji deo parka postepeno prelazi u park - šumu (ukupne površine 40ha), koji zaokružuju jednu celinu sa osnovnom, banjsko-lečilišnom funkcijom.
            - Dinastija Karađorđević je ostavila najveći pečat na današnji izgled Banje Koviljače. Međutim, nekada se nepravedno izostavlja značaj dinastije Obrenović, jer je 1867., za vladavine kneza Mihaila Obrenovića, Banja stavljena pod zaštitu države, a pod vladavinom kralja Aleksandra Obrenovića, 01. avgusta 1898., Nаrodnа Skupštinа je donelа Zаkon o ustupаnju Bаnje Koviljаče nаrodu okrugа podrinjskog u eksploаtаciju, i od tada počinje podizanje i njen razvoj.  Do Drugog svetskog rata, za vreme vladavine kralja Petra I, potom i kralja Aleksandra I Karađorđevića, traje period izgradnje i pune afirmacije u kome je Banja Koviljača, nazvana Podrinjskom lepoticom, kada postaje savremeno lečilište i deo mondenskog života srpskih velikodostojnika. Tokom 20-tih i 30-tih godina prošlog veka banja je dobila današnje obrise. Park Banje Koviljače podignut po uzoru na klasične evropske parkove (1989 - 1930.). krstaste osnove sa sedam zrakasto postavljenih staza, od kojih je osma zatravljena. Istina ili ne, kažu zbog toga što je gledano sa visine, davala izgled krune.
            Park Banje Koviljače podeljen je na donji i gornji park. Donji, ravni deo, nalazi se na se na aluvijumu reke Drine, što čini njegovu posebnu karakteristiku, kada se s proleća podzemne vode podižu na površinu stvarajući mala jezera.           
            Donji deo parka nalazi se na 124-126mnv, dok gornji deo naglo počinje da raste dostižući visinu od 142m, odnosno 270 m do Sanatorijuma, da bi se na kraju nadovezao na padine Gučeva sa najvišom tačkom 779m. Teren Donjeg parka uslovaljava vegetaciju i vrste koje isključivo podnose aluvijalno stanište, dok su u Gornjem delu zastupljene neke vrste koje ne zahtevaju vlažnost zemljišta u tolikoj meri. Lepota ovog parka je spoj prirodne vegetacije i različitih kultivara koji se nalaze u centralnom delu i čine jedinstvenu zbirku dendromaterijala. Atraktivnosti doprinosi i činjenica da se na veoma malom prostoru, zbog različite nadmorske visine, može uočiti i veliki broj vrsta.
            - U parku je zastupljena velika grupacija crnih borova, među njima jedan za koji se veruje (nema dokaza), da ga je zasadio Kralj Petar lično. Međutim, sastav zemljišta ne odgovara crnim borovima, zato su u manje-više određenim stadijumima propadanja. Godine 1987. urađena je studija kojom se čak prodlože sukcesivno uklanjane ove vrste iz parka. Do danas to nije sprovedeno, mada se populacija crnog bora dosta smanjila. Cilj je da se u donjem parku vrati ona prirodna potencijalna vegetacija koja je bila zastupljena od ranije, a to su hrast lužnjak, jova i druge vrste kojima ovi uslovi odgovaraju.
            - Različitim popisima je ustanovljeno da je banjski park počeo da gubi svoj dendromaterijal. Od 1987 - 2014. nestalo je oko 35% vrsta iz parka i to je bio alarm da se od 2014. pristupi njegovoj ozbljnijoj rekonstrukciji. Do sada je rekonstruisano oko četiri hektara zapuštenih delova. Nastavljeno je njegovo podmlađivanje i plan je da se u narednom periodu bogatstvo dendroflore uveća introdukovanjem nekih vrsta koje do sada nisu bile zastupljene.
             - Zanimljivo je da od devet strogo zaštićenih drvenastih vrsta u Srbiji, u ovom parku postoji sedam: tisa, lovor višnja, šimširi, crni bor… Na prostoru parka, između vila “Dalmacija“ i “Hercegovina“, pored banjske kule, stoji stablo neobične krošnje - taksodijum ascendens (taxodium ascendens), vrsta severnoameričkog drveta, jedinstven primerak. Godine 2004. objavljen je u Glasniku Šumarskog fakulteta, od strane prof. Aleksandra Tucović i prof. Mirjane Ocokoljić u formi naučnog rada, i to je prvi put da je ova vrsta zabeležena u Srbiji.
            U parku postoji 81 vrsta različitog taksovnog parka. 60% su lišćarske vrste, oko 25% ukrasni kultivari. 25% ostale četinarske. Autohtona vegetacija dominira u donjem delu u manjem procentu u odnosu na alohtonu, što je donekle i opravdano s obzirom što se ovaj prostor uvek uređivao u smislu da bude reprezentativan. U gornjem delu apsolutno dominira prirodna vegetacija, s tim što je poslednjih godina rađeno, i što će biti nastavljeno, da u ovom delu na nižoj koti, vratimo što više prirodne vegetacije, tako da bi izdigli procenat prirodnih vrsta na veći nivo.
            U rasadniku “Zelenila” KJP “Naš dom” 2024. proizvedeno je 40.000 sadnica na godišnjem nivou, čime je vraćena proizvodnja od nekada, što je dovoljno da pokrije površinu parka. Pod cvećnjacima se nalazi oko 1.377 m2, od toga oko 20% otpada na terene i višegodišnje cveće, ostalo je sezonsko cveće i oko 512m2 nalazi se pod ružom.
            Zavod za zaštitu spomenika kulture iz Valjeva doneo je Odluku o proglašenju kompleksa Banje Koviljače za kulturno dobro (br. 06-16/89 od 23.6.1989., Službeni list SO Loznica br. 3/89). Zavod za zaštitu prirode je 2015. uradio studiju i predložio nadležnom ministarstvu pokretanje procesa zaštite, što je i učinjeno, ali proces još uvek nije dovršen.