Dr Milena Rašeta, viši naučni saradnik na Departmanu za hemiju, biohemiju i zaštitu životne sredine, na Katedri za biohemiju i hemiju prorodnih proizvoda PMF-a, Univerziteta u Novom Sadu, svoj doktorat posvetila je istraživanju gljiva, povezujući hemiju, biohemiju I mikrobiologiju. Doktorske studije realizovala je interdisciplinarno, između Departmana za hemiju, biohemiju i zaštitu životne sredine i Departmana za biologiju iekologiju.

            - Drago mi je što je Ministarstvo prepoznalo naš rad, žena, majki, naučnica. Nakon doktorata nastavila sam intenzivno da se bavim istraživanjem gljiva, biljaka I funkcionalne hrane, proširujući saznanja o njihovom hemijskom sastavu, biološkim aktivnostima I potencijalnoj primeni i očuvanju zdravlja, a istovremeno sam ostvarila značajnu saradnju sa kolegama iz inostranstva - kaže dr Rašeta. Posebno ističe da je interesovanje i ljubav prema svetu gljiva razvila zahvaljujući prof. dr Maji Karaman sa Katedre za mikrobiologiju Departmana za biologiju i ekologiju, koja joj je još tokom osnovnih studija, kao asistent na predmetu mikrobiologija, približila kompleksan i fascinantan svet gljiva. Intenzivna naučnoistraživačka saradnja nastavljena je tokom doktorskih studija, kada je pod njenim mentorstvom dodatno usmerila svoja interesovanja ka medicinskim i funkcionalnim gljivama.
            Tokom drugog porodiljskog odsustva kontaktirao ju je prof. dr Jusufjon Gaforov iz Uzbekistana, stručnjak iz oblasti mikrobiologije i istraživanja gljiva, sa kojim je započela uspešnu međunarodnu naučnoistraživačku saradnju. Od 2021. godine razvija intenzivnu i plodnu profesionalnu saradnju zasnovanu na razmeni literature, iskustava i uzoraka gljiva karakterističnih za područje Centralne Azije (primarno Uzbekistana). Ta međunarodna saradnja otvorila joj je vrata novih istraživačkih partnerstava sa kolegama iz Ukrajine, Kazahstana i Francuske, dodatno proširujući naučnu mrežu i interdisciplinarni pristup istraživanjima. U Srbiji radi na svom matičnom Departmanu za hemiju, biohemiju i zaštitu životne sredine, ali sarađuje i sa kolegama sa Katedre za mikrobiologiju, Departmana za biologiju i ekologiju, kao i sa kolegama sa Medicinskog fakulteta Univerziteta u Novom Sadu, posebno sa Katedre za farmakologiju, gde se još od doktorskih studija bavi ispitivanjem biološke aktivnosti ekstrakata i preparata u in vivo eksperimentalnim modelima. Takođe, ostvarila je saradnju sa različitim institucijama Univerziteta u Beogradu.
            Dr Rašeta je autor brojnih naučnih radova objavljenih u međunarodnim časopisima, poglavlja u monografijama od međunarodnog značaja, kao i saopštenja prezentovanih na naučnim konferencijama u zemlji i inostranstvu, što je jedan od ključnih razloga za njeno svrstavanje među 10% izvrsnih istraživača u oblasti prirodno-matematičkih i medicinskih nauka. Iako je u savremenoj nauci sve teže ostvariti visoku citiranost, naročito u usko specijalizovanim oblastima, ističe da je imala sreću da se bavi hemijskom i biohemijskom karakterizacijom nedovoljno istraženih vrsta gljiva, čime je njen rad postao prepoznatljiv i van granica Srbije.
            Zahvaljujući međunarodnoj saradnji, imala je pristup uzorcima gljiva koje nisu prisutne na našim prostorima, što je omogućilo sprovođenje originalnih istraživanja i poređenja vrsta sa različitih geografskih područja. Predmet njenog istraživačkog rada su i gljive “našeg podneblja”, sa teritorije Srbije, Hrvatske, Bosne i Hercegovine, sa posebnim fokusom na poređenje hemijskih profila i bioloških aktivnosti iste vrste u zavisnosti od staništa i ekoloških uslova.
            U naučno-istraživačkom radu, kako kaže, najviše nedostaje stabilna projektna podrška, jer su istraživanja u oblasti prirodnih proizvoda i bioaktivnih jedinjenja finansijski veoma zahtevna. Sa kolegama iz inostranstva, ali i sa istraživačima iz Srbije, aplicirala je na više nacionalnih i međunarodnih naučnoistraživačkih projekata, verujući da je kontinuirana finansijska podrška od ključnog značaja za dalji razvoj istraživanja u oblasti prirodnih proizvoda i bioaktivnih jedinjenja. Trenutno je angažovana na Programu Ministarstva nauke, tehnološkog razvoja i inovacija Republike Srbije, dugoročnom projektu Pokrajinskog sekretarijata, kao i na bilateralnom projektu saradnje sa Belorusijom. Takođe, angažovana je i kao gostujući urednik (Guest Editor) u dva međunarodno priznata naučna časopisa, Microorganisms i Frontiers in Nutrition, dok u časopisu Frontiers in Nutrition obavlja i funkciju pridruženog urednika (Associate Editor) u sekciji hemije hrane.
            - Kada radite posao koji volite, za naučnika praktično ne postoji radno vreme. Majka sam dvoje djece i tokom izrade doktorske disertacije često sam radila noću, neretko do pet sati ujutru. Mislim da se naukom ne može baviti neko ko je iskreno ne voli, bez obzira na nivo znanja koji posjeduje. Svoju porodicu volim najviše na svijetu i ona mi je uvijek na prvom mjestu, ali nauka je moja velika strast. Kada završim sve obaveze majke i supruge, kada se pogase svjetla, svaki slobodan trenutak posvećujem istraživanju i svojim profesionalnim interesovanjima - kaže dr Rašeta. Ona ističe da u Srbiji još uvek nije dovoljno razvijena svest o značaju gljiva u ishrani i očuvanju zdravlja, uprkos činjenici da brojne vrste poseduju izuzetna nutritivna i biološki aktivna svojstva.
            - Gljive nisu samo gastronomski delikates, već i izuzetno vredan izvor bioaktivnih jedinjenja koja mogu imati značajnu ulogu u jačanju imuniteta i očuvanju zdravlja - naglašava naša sagovornica.
            Na kraju, Dr Rašeta se posebno zahvalila svojim studentima osnovnih, master i doktorskih studija, pretežno sa biohemije, koji sa velikim entuzijazmom ulaze u svet istraživanja gljiva.
            - Veoma me raduje kada vidim da mladi istraživači prepoznaju potencijal gljiva i njihove benefite, ne samo u nauci već i u svakodnevnom životu, kroz ishranu, funkcionalne preparate i očuvanje zdravlja - zaključuje dr Milena Rašeta.

Scopus ID: 37114047200

ResearchGate: https://www.researchgate.net profile/Milena-Raseta

ORCID: 0000-0002-4020-4185