• Prethodna
• 1 of 2
• Sledeća

            Kupinik - za istoriju Srpske države
            Srednjovekovno utvrđenje Kupinik (ili stari grad Kupinik) prvi put se pominje u istorijskim izvorima 1388. godine, kao kraljevsko ugarsko utvrđenje, ali je svakako starije. Kupinik nije sagrađen na samoj obali Save, već u jugoistočnom delu Obedske bare, na malom ostrvu udaljenom oko 1 km od reke.

            Ovo relativno malo utvrđenje (60h60m), četvorostrane osnove, imalo je izvanredan strategijsko-odbrambeni položaj, jer je okruženo močvarom moglo biti bolje branjeno nego da je podignuto na samoj rečnoj obali.
            Utvrđenje je imalo četiri isturene ugaone kule u sastavu obimnih zidova, i petu, na severoistočnom zidu, kroz koju se ulazilo. Od tri sačuvane ugaone kule, samo je južna u osnovi kružnog oblika, dok je severna šestougaonog, a istočna osmougaonog oblika. Od zapadne kule danas nema nadzemnih ostataka, pa se sa oblikom njene osnove može spekulisati, ali je verovatno bila kvadratne osnove.
            Grad je sa svih strana bio opasan odbrambenim rovom, tzv. šancem, širine oko 15 metara i dubine oko 3 metra. Preostali deo ostrvca, širine koja varira od 15 do 40 metara, formirao je veći plato sa pravilno oblikovanom obalom i zemljanim kulama na uglovima. Sa sigurnošću se može reći da je obalom bila izgrađena spoljna linija odbrane koja je, pored svoje visine, bila ojačana grudobranom i drvenom palisadom.
            Za istoriju srpske države Kupinik se vezuje početkom XV veka, kada ga despot Stefan Lazarević, uz još neke posede u Sremu dobija od ugarskog kralja Žigmunda. Đurađ Branković nasleđuje Despota Stefana i sva dobra u Ugarskoj pa je do konačnog pada despotovine sudbina Kupinika neraskidivo vezana za despotsku porodicu Branković. U njemu su stolovali legendarni Zmaj Ognjeni Vuk, Đorđe i Jovan Branković, i poslednji despot Stefan Berislavić.
            Ovaj srednjovekovni grad je odolevao svim napadima do 1521. godine, kada ga Turci osvajaju i razaraju na čuvenom pohodu sultana Sulejmana na Beograd. Padom Kupinika prestala je da postoji srpska srednjovekovna država, a Kupinik se naziva poslednjom srpskom prestonicom. Do danas nije obnavljan, ali se poslednjih nekoliko godina vrše intezivna arheološka istraživanja.
            Crkva Majke Angeline
            Manastir Obed nalazio se na malom uzvišenju unutar potkovice Obedske bare. O nastanku ovog manastira, prepliću se legende i istorijske činjenice. U narodu je sačuvano verovanje da je drvena crkva manastira Obed sagrađena 1486. godine, od lađe sa kojom je despotica Angelina, sa svoja dva sina i moštima svoga supruga, doplovila do Kupinova. Prema podacima iz XVIII veka crkvu posvećenu Blagoveštenju podigao je vladika Maksim Branković 1501. godine. Takođe je pretpostavka da se despotica u ovom manstiru i zamonašila 1509. godine.
            Skromna, drvena crkva nedaleko od Kupinova, unutar Obedske bare održala se tokom perioda turske dominacije kao i u XVIII i XIX veku, pod austrijskom monarhijom. U prvim decenijama XX veka, 1930. godine,

posustala i oronula drvena crkvica je zamenjena zidanom crkvom. Tokom Drugog svetskog rata hram je teško oštećen, ostavljen u ruševinama i zanemaren. Tek 2007. godine na mestu nekadašnje crkve i Manastira Obed podignuta je današnja Crkva Majke Angeline.
            Iz perioda XVI i XVII veka nema pouzdanih podataka o životu manastira ali je nesumljivo postojao, kao i istoimeno selo.
            Zapisi iz XVIII veka su prvi pouzdani i konkretni zapisi vezani za ovaj objekat. Govore o zameni drvene građe na crkvi, sakupljanju pomoći za život manastira ali daju i detaljan opis crkvice. Arhimandrit manastira Šišatovac, Vićentije Popović zabeležio da je crkva sazidana od hrastove građe. Na temeljima od kamena su balvani koji čine zidove crkve. Dužina crkve je devet i po metara, širina tri metra, a visina jedan metar i devedeset centimetara. Krovni pokrivač je bila drvena šindra, a streha je bila ispuštena da se mogla rukom dohvatiti. Ulazna vrata su takođe bila od hrastovih dasaka sa „nemeckom“ bravom. Umesto prozora na crkvi su bili prosečeni mali otvori „koliko može ruka proći“.
            Ikonostas je bio od drvenih dasaka a časnu trpezu činio je jedan kamen dimenzija sedamdeset sa sto centimetara. Osim prestonih ikona u crkvi je bilo još oko petnaest ikona i dvadesetpet bogoslužbenih knjiga. Konak crkve je bio od drveta, odnosa pletera i pruća oblepljen blatom i pokriven trskom. Oko crkve je bila mala bašta ograđena prućem i velikim dudom ispred crkve. Levo od crkve je bio podzidan bunar.
            Za vreme velikog vodostaja reke Save crkva i ćelije su potopljene pa se crkvi može prići samo čamcem.
            Kasniji zapisi iz XVIII veka navode da manastir Obed pripada Feneku, dok su zapisi iz XIX veka veoma retki. Početkom XX veka postojao je manastir kao i u prethodnim opisima. Početkom dvadesetih godina dvadesetog veka nastala su i tri likovna priloga i jedina sačuvana fotografija koje upotpunjuju dosadašnje opise. Stara i oronula drvena crkvica manastira Obed je srušena 1930. godine. Izvedena od drveta tokom vremena je pretrpela niz obnova, izmena i opravki.
            Prema opisu iz 1754. godine zidovi crkve su od hrastovih balvana. Na crtežima i jedinoj sačuvanoj fotografiji iz vremena pred rušenje, vidi se da su zidovi izvedeni od vertikalno postavljenih drvenih stubaca u koje su užljebljene debele tesane daske (talpe). Ispred zapadnog dela crkve , na rastojanju od 4-5 metara bio je podignut jednostavan zvonik na dva visoka drvena stupca.

Izvor: Visit Pećinci - Turistička organizacija opštine Pećinci