Wed09232020

Poslednja izmena:11:49:54 AM

Back KULTURA KULTURNA BAŠTINA Goran Levi: Sinagoga otvorena za turiste

Goran Levi: Sinagoga otvorena za turiste

  • PDF

Jevrejska opština Novi Sad je u saranji sa Turističkom organizacijom grada (TONS), u utorak, 2. aprila, svojim sugrađanima predstavila novi projekat turističke ponude grada, Jevrejska kulturna baština-Razgledanje novosdske Sinagoge. Ovim je započeta realizacija upoznavanja sa kulturno-istorijskom baštinom Jevreja u Novom Sadu.

Goran Levi, predsednik jevrejske opštine bio je domaćin brojnim posetiocima koji su prisustvovali promotivnom obilasku Sinagoge, i tim povodom za TOPSRBIJU je dao kratak intervju:
*Danas su otvorena vrata Sinagoge građanstvu, u turističkom smislu. Šta mogu posetioci ovde da vide?
-Jevrejska opština u saradnji sa Turističkom organizacijom Novog Sada već godinu i po dana izrađuje turističku mapu grada. Mi smo bili zaduženi da izradimo „jevrejski deo“ ili „jevrejsku baštinu Novoga Sada“. Ideja je pošla od toga da se otvori Sinagoga kao turistička destinacija. Upravo danas, mi otvaramo Sinagogu kao turističku znamenitost, u koju će svi turisti, kao i građani Novog Sada, moći da posećuju Sinagogu uz pratnju vodiča, koji će da objašnjava, na srpskom, hebrejskom i engleskom jeziju, istoriju Sinagoge kao i u gotovo 300 godina dugu prisutnost Jevreja na ovom prostoru. Koristim ovu priliku da pozovem sve đake osnovnih i srednjih škola, studente i njihove profesore, da održe jedan čas istorije, da dođu u kolektivni obilazak Sinagoge. Na sajtu jevrejske opštine www.jons.rs i TONS-a www.turizamns.rs  predložili smo kako bi mogli organizovati ovakve posete, kao što se to radi i u ostalim gradovima Evrope. Dozvoljeno je i slikanje, a ulaznice su simbolične, a na taj način prikupljena sredstva biće upotrebljena za poboljšanje turističke ponude.
*Novosadska Sinagoga je monumentalni spomenik kulturne ponude grada.  Recite nam nešto o ovom objektu.
-Sinagoga je građena od 1906.do 1909. godine, kao peta u nizu Sinagoga u gradu. Jevreji su imali tri manje Sinagoge, u samom srce grada, oko današnjeg hotela „Vojvodina“ i konačno, kada su dobili ovu lokaciju, sagradili jedan ovako impozantan objekat isključivo iz svojih sredstava. Sinagoga je imala i burnu i žalosnu istoriju. Najtragičniji je bio januar 1942. godine, u vreme novosadske racije, a pred sam kraj rata, 1944. godine u aprila, a mi ćemo ove godine to obeležiti, svi Jevreji su zgurani u Sinagogu i desetak dana zatvoreni bez toaleta, hrane, vode, da bi ih deportovali uglavnom u Aušvic, ali i u druge logore smrti.
*Sinagoga izgleda vrlo lepo očuvana. Na koji način je održavate?
-Moram da kažem da smo pre osamnaest godina napravili jedan izvanredan ugovor sa gradom Novim Sadom. Jevrejska opština već tradicionalno ima izvanredne odnose sa gradom, kao i sa TONS-om. Tim ugovorom smo našu Sinagogu otvorili za koncertna dešavanja i u njoj se održavaju svakonedeljne muzičke priredbe, uglavnom besplatno. U zamenu za prostor, grad se obavezao da brine i ulaže u njeno održavanje. Zbog toga mi imamo danas jedan ovako lep objekat u dosta dobrom stanju.
*Osim Sinagoge u gradu postoji još nekoliko značajnih objekata izgrađenih od strane novosadskih Jevreja ili za njihove potrebe.
 
-U krugu Sinagoge nalazi se Baletska škola (nekada Jevrejska osnovna škola)  i Visoka škola strukovnih studija za obrazovanje vaspitača u Novom Sadu i zgrada Jevrejske opštine(nekada zgrada za opštinske službenike).U aprilu 2012. godine novosadska jedinica Agencije za restituciju donela je rešenje kojim se usvaja zahtev, povraćaj imovine, kompleksa objekata oko Sinagoge i Sinagoga, Jevrejskoj opštini u Novom Sadu. Jevreji dalje zahtevaju Jevrejski dom za stare, koji je bio vlasništvo Jevrejske opštine, a danas se tu nalazi RTV Vojvodine. Imamo još puno ljudi, pojedinaca, članova Jevrejske opštine koji potražuju svoje kuće, situirane u ulici Pap Pavla i Jevrejskoj ulici. Mnogo toga je porušeno i izmenjeno, međutim, Jevreji imaju dosta dobru dokumentaciju i nadamo se da će to u skorije vreme biti rešeno.
*Kako danas funkcioniše jevrejska opština?
 
-Jevrejska opština je tradicionalno dobro organizovana. Mi se bavimo najviše kulturom i ja volim da kažem da mi nismo verska koliko smo kulturološka zajednica. Imamo puno kulturnih događaja, izdajemo knjige, razmenjujemo posete sa drugim jevrejskim opštinama i organizujemo susrete sa Ex YU Jevrejima, jer kod nas nema granica. U poslednje vreme se dosta bavimo socijalnim radom zbog toga što imamo dosta starijih članova i pomažemo im, kao i ljudima koji su ostali bez posla... Pružamo im pomoć iz donacija i dosta smo u tome uspešni. Problem je samo što nam to oduzima dosta vremena ali je to danak vremenu u kome živimo.
Jevrejska opština u Novom Sadu broji oko 650 članova, a najbrojnija zajedica Jevreja se nalazi u Beogradu. Velika zajednica postoji u Subotici, Somboru, Kikindi, Zrenjaninu, Nišu... I trenutna procena je da ima oko 2.000 Jevreja u Srbiji, a do Drugog svetskog rata ih je samo u Novom Sadu bilo toliko. Mislim da smo mi, Jevrejska opština u Novom Sadu uradili najviše.
*Koliko članovi vaše zajednice mogu da doprinesu imidžu Srbije kao evropske države?
-Mi smo mala Jevrejska opština, ali imamo dobre kontakte i uglavnom radimo na tome, da se naši članovi osećaju što bolje u ovako teškoj situaciji, i na tom polju imamo uspeha. Naša saradnja je otvorena. Vidite da se trudimo i da smo „otvorili“ Sinagogu. Spremni smo da ponudimo sve što imamo. Hoćemo da upoznamo naše sugrađane sa našim životom, da ne bi došlo do nekih antisemitskih ispada. Spremni smo da uradimo sve da bi bolje živeli, ne samo Jevreji u Jevrejskoj opštini već svi ljudi u Novom Sadu, jer smo mi stanovnici ovog grada, on je naš i trudimo se da ponudimo što lepšu i bolju saradnju.
*Da li očekujete da će ovo otvaranje prema javnosti doprineti još boljem odnosu i saznavanju kulturne istorije Jevreja, našeg grada i naše zemlje?
-Kako da ne. To je nama i osnovni cilj, jer moramo da znamo da živimo u jednom mnogonacionalnom gradu u kojem ima šest verskih zajednica. U takvim uslovima moramo sa svima da razgovaramo, sa svima da se družimo i to i činimo. Imamo izvanredne odnose sa svim verskim zajednicama, gradskim vlastima, vlastima u AP Vojvodini... Sve su to vrlo važne stvari da bi živeli u slozi i sreći - rekao je gospodin Goran Levi.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com

Dodaj komentar