• Prethodna
• 1 of 2
• Sledeća

Najave vremenske prognoze za naredne dane, teraju nas da neke odgovore potražimo i u nauci. Doktorant na Prirodno matematičkom fakultetu, Daniela Arsenović, završava nadasve interesantnu disertaciju pod nazivom "Uticaj temperature vazduha na sezonalnost mortaliteta u Novom Sadu".

Sezonalnost mortaliteta stanovništva poznata je još od vremena Hipokrata, koji je isticao da je za proučavanje određenih pojava u medicini najpre potrebno u obzir uzeti period (sezonu) godine. Sezonalnost mortaliteta, na globalnom nivou, nalazi se u sferi interesovanja naučnika dugi niz godina. Uticaj različitih biometeoroloških faktora, a pre svega temperature vazduha na kretanje mortaliteta, potom godišnjih doba na pojedine bolesti i na zdravlje ljudi, predmet su proučavanja društvenih geografa, demografa, klimatologa i lekara širom sveta. Poseban interes istraživača usmeren je na istraživanje ove problematike u urbanim sredinama, jer je poznato da gradovi imaju svoju mikroklimu kojom dodatno utiču na temepraturu vazduha.
Da ovo nije samo puko naklapanje naučnika, jasno je bilo sredinom leta 2003. godine, kada su ekstremno visoke temperature zabeležene širom Evrope, a Francuska je bila pogođena naročito vrelim talasom. Tada je procenjeno da je smrtnost stanovništva u avgustu te godine bila čak za 50% veća od očekivanog mortaliteta. I pored sve češće pojave toplotnih talasa, kao i brojnih istraživanja koja potvrđuju uticaj visokih temperatura na mortalitet stanovništva, posmatrano na godišnjem nivou, smrtnost stanovništva je u najvećem broju zemalja veća tokom zimskog perioda godine.
Istraživanje sezonalnih varijacija mortaliteta stanovništva pod uticajem temperature vazduha u Novom Sadu ukazalo je na veću smrtnost stanovništva u zimskim mesecima, odnosno hladnijem periodu godine. Dobijeni rezultati ukazuju da sa padom prosečne temperature vazduha mortalitet stanovništva raste. Tako je tokom druge polovine 20. veka mortalitet stanovništva u zimskom periodu godine bio za nekih 16% veći u odnosu na mortalitet stanovništva u drugim periodima godine, dok je analiza za prvu deceniju 21. veka pokazala da je mortalitet stanovništva u zimskom periodu godine za 7% veći u odnosu na periode pre i posle zime. Interesantno je poređenje sa državama i gradovima koji se nalaze na teritoriji sa hladnijom klimom. Često se dešava da je smrtnost stanovništva u zimskom periodu godine u gradovima i regionima sa umerenom klimom veća nego u oblastima sa hladnijom, zbog toga što je prag tolerancije na niske i negativne temparature kod stanovništva u oblasti sa umerenom i toplijom klimom manji nego kod stanovništva koji su smešteni u regionima koje odlikuje hladnija klima.
I pored potvrđene sezonalnosti i uočene promene u kretanju mortaliteta u odnosu na temperaturu vazduha, razlika između zimskog mortaliteta i mortaliteta stanovništva u drugim periodima godine se smanjuju. Smanjenje razlika između zimskog mortaliteta i mortaliteta tokom drugih perioda godine, praćeno je i promenom prosečne temperature vazduha.
U međunarodnim procenama zdravstvenog rizika, u odnosu na klimatske promene, često se iznose stavovi da će rast temperature vazduha pod uticajem globalnih klimatskih promena smanjiti smrtnost stanovništva u zimskom periodu godine. Po nekima klimatske promene mogu da utiču na balans mortaliteta između zime i leta, ali je mala verovatnoća da će drastično uticati na smanjenje stope mortaliteta u zimskim mesecima.
Rezultati istraživanja biće predstavljeni na predstojećim konferencijama. Jedan deo će biti prezentovan na konferenciji pod pokroviteljstvom "European Association for population Studies", koja će se održati u Budimpešti tokom juna, dok će drugi deo istraživanja biti predstavljen na konferenciji "IGU Regional Conference", koja će se održati tokom avgusta u Krakovu (Poljska). Sa svojim timom demografa i klimatologa, Daniela Arsenović je objavila još jedan rad sa sličnom tematikom u časopisu sa SCI liste.