Wed09232020

Poslednja izmena:11:49:54 AM

Back KULTURA KULTURNA BAŠTINA Vladimir Dobretić: 140 godina od prve administrativne zaštite Obedske bare

Vladimir Dobretić: 140 godina od prve administrativne zaštite Obedske bare

  • PDF
  • Prethodna
  • 1 of 10
  • Sledeća

Zaštita prirode, prirodnih lepota i bogatstava sastavni je deo ljudske prirode i ljudske civilizacije.
Princip izdvajanja pojedinih područja u cilju njihovog očuvanja, drevnog je porekla i poznat čovečanstvu od davnina. Nakon neolita, pre 10.000 godina, sa počecima poljoprivrede i prelaskom sa nomadskog i sakupljačkog načina života na ratarski, pojedine površine su se izdvajale i stavljale van sistema proizvodnje bilo da je reč o svetim mestima, vodotocima, šumama ili pojedinačnim stablima koja su uživala zaštitu okolnih zajednica u religiozne svrhe.

252. godine p.n.e. u Indiji, car Asoka je uspostavljao zaštićene oblasti za sisare, ptice, ribe, kao i za šume i ovo se smatra najranijim zabeleženim područjima u kojima je neki vladar ili državna uprava zaštitila određene resurse.
1079. godine Vilijam Osvajač, kralj Engleske i vojvoda Normandije, proglasio je Novu šumu (New Forest, Nova Foresta) za kraljevsku šumu i lovište, u kom je bio strogo zabranjen lov i krivolov za stanovništvo iz okolnih sela i naselja. Krivolov je od tada postao važan segment u domenu zakonodavstva. Od 2005. godine ovaj prostor je proglašen nacionalnim parkom kome je primarna svrha očuvanje divljih vrsta i njihovih staništa, a 47% površine ovog nacionalnog parka i dalje se vodi kao vlasništvo krune, odnosno kraljevske porodice.
1783. godine mongolska vlada je, zbog njene lepote, proglasila planinu Bogd Khan zaštićenim poručjem.
1865. godine Yo-Semite Valley (Kalifornija), zaštićen odlukom američkog kongresa postaje prvo zaštićeno područje na, do sada novom, nacionalnom nivou: „Prostor rezervata će služiti za javnu upotrebu, odmor i rekreaciju i biće neotuđiv zauvek, ali zakup može da se odobri na nekim delovima, na rok koji ne prelazi 10 godina.”
Prvog marta 1872. godine desila se prekretnica u zaštiti prirode, kada je Kongres Sjedinjenih Američkih država zakonom proglasio Yellowstone nacionalnim parkom i koji se smatra prvim savremenim zaštićenim područjem. Aktom o zaštiti, površina Nacionalnog parka je bila namenjena uživanju i zadovoljenju rekreativnih potreba građana i zaštićena od nastanjivanja, prodavanja i uništavanja prirodnih lepota.
1874. godine prostor Obedske bare zaštićen je kao lovište Austrougarske monarhije.
1879. godine osnovan je drugi nacionalni park na svetu, Kraljevski nacionalni park, južno od Sidneja, u Australiji.
1882. godine proglašen je prvi nacionalni park u Latinskoj Americi, El Chico u Meksiku.
1895. godine proglašeno je prvo zaštićeno prirodno dobro na afričkom kontinentu, rezervat divljači Hluhluwe-iMfolozi, u južnoafričkoj Republici.
1909. godine proglašen je prvi nacionalni park u Evropi, Nacionalni park Abisko u Švedskoj. Od sredine XIX veka pojavljuju se dva najčešća oblika zaštite određenih područja. Prvobitno, to su uglavnom bile šume prepune divljači, čijom zaštitom se omogućavalo da kraljevi, carevi ili vlastela imaju bogata lovišta u koja lokalno stanovništvo nije imalo pristup. Ulaz u te šume bio je strogo ograničen, odnosno zabranjen i strogo sankcionisan, kao i bilo kakvo korišćenje, lov, ribolov ili seča stabala. Drugi oblik zaštite područja, kakav poznajemo i danas, takođe počinje da se razvija tokom druge polovine XIX veka, kada zaštita prirode postaje deo aktivnijeg razmatranja u naučnim i stručnim krugovima, paralelno sa jačanjem svesti o potrebi za formalnom zaštitom pojedinih područja sa ciljem očuvanja prirodnih vrednosti. Na ovaj način nastaju prva zaštićena područja u obliku u kome ih danas poznajemo, kao prirodnih područja koja su predmet institucionalizovane zaštite sa očuvanjem biodiverziteta kao osnovnim ciljem upravljanja i koja su bila javna dobra, zaštićena u opštem interesu. Od početka 20. veka se može videti i trend da ta nekada kraljevska i carska lovišta, promenom državnih uređenja i sistema, prelaze u različite kategorije zaštićenih prirodnih dobara i rezervata i od prostora nekada zatvorenih za javnost, prelaze u rezervate koji privlače posetioce i služe za očuvanje vrsta, a ne samo za lov na njih. Trend povećanja površina pod zaštitom, naročito izražen od sredine 20. veka, kada usled stalnog porasta čovečanstva, praćenog brzim industrijskim i tehnološkim razvojem, dolazi do povećanog pritiska na prirodne resurse i biodiverzitet, rezultujući ubrzanom fragmentacijom i nestajanjem staništa, smanjenjem populacija brojnih vrsta, što sve na kraju dovodi do uzlaznog trenda nestajanja vrsta. Procenjuje se da je na planeti do 2008. godine bilo preko 120.000 zaštićenih područja koja spadaju u jednu od šest IUCN kategorija, pokrivajući 12,2% kopna i 5,9% teritorijalnih voda. Sa druge strane, Indeks života planete pokazuje opadanje biodiverziteta za preko 30% u protekle tri decenije (WWF, 2010). Sve ove trendove možemo pratiti na Obedskoj bari, našem najstarijem zaštićenom prirodnom dobru:
Johann Zelebor, poznati bečki prirodnjak i pustolov, je još 1853. skrenuo pažnju bečkom dvoru i caru Monarhije, da je Obedska bara jedinstvena i da zaslužuje da bude čuvano carsko lovište.
„Putujuć po svjetu, još sveudilј nisam našao takve zgode za prirodnjaka, kao što je Obedska bara, koja će mi ostati nezaboravna. Istina je, imade bara i vodenih ptica u obilјu i drugud, ali su više raštrkane i nepristupačnije nego na Obedskoj bari, kojoj uistinu ne nađoh para sveudilј i koja će mi zato ostati nezaboravna, pa se u tom pogledu može smatrati – Eldoradom za ptice”. Ovako je Zelebor 1857. godine izražavao svoje impresije sa Obedske bare. Johann Zelebor je umro 1869. godine i nije doživeo da vidi ostvarenje svojih želјa pet godina kasnije.
Da se poslovi oko zaštite područja intenziviraju, uticao je preparator bečkog dvora Eduard Hodek, koji je od 1869. do 1877. redovno dolazio na ovo područje da lovi i koji je 1871. tokom samo jednog meseca, sa tri pomoćnika, ulovio preko 5.000 barskih ptica i grablјivica. Ptice je slao najviše u Beč i Berlin radi popune muzejskih zbirki i prodaje pera belih čaplјi zbog tadašnje mode.
Ali po Jakobu Schenku (1908) upravo je lično Hodek, nakon tih velikih lovova ptica 1871. godine, kao i velikog gubitka od poplave i krupnog grada 2. jula 1869. (kada je stradalo oko 50.000 mladih i 24.000 odraslih ptica), predložio monarhiji da se Obedska bara hitno zaštiti. Nakon toga je, tadašnji zapovednik u regionu Srema baron Mollinary, 1874. godine celu koloniju i Obedsku baru stavio pod potpunu zaštitu. Hodek je 1876. podneo izveštaj Ornitološkom društvu u Beču, odmah nakon njegovog osnivanja, o stanju faune ptica na Obedskoj bari. Bolјe stanje brojnosti u koloniji se osetilo već 1877., a osim zaštite tome je doprinela i promena mode, odnosno prestanak ukrašavanja šešira perjem čaplјi. Kada je Obedska bara zaštićena gotovo niko više nije smeo loviti osim visoke vlastele, pa se na to žalio Rossler, koji iako je tražio urednu dozvolu u julu 1903., nije dobio da lovi čak ni u naučne i muzeološke svrhe. Dozvolu da lovi nije dobila ni velika ekspedicija iz Budimpešte 1908. pod rukovodstvom Schenka, pa su se zadovolјili prstenovanjem i fotografisanjem ptica. Ovo prstenovanje, obavljeno 28. juna 1908. godine, prvo je prstenovanje ptica na balkanskom poluostrvu. Ovi iskazi nesumnjivo govore o strogosti zaštite ptica Obedske bare u to vreme.
Prestolonaslednik Austrougarske monarhije princ Rudolf, iako pasionirani lovac, bio je vrstan poznavalac ptica koje je izučavao u Evropi i Aziji, pisao je knjige i radove o njima i bio pokrovitelј ornitoloških društava. Princ Rudolf je posetio područje Obedske bare 28-30. maja 1885, u svojoj 27. godini, i tada je lovio, ali i proučavao ptice. Tada je za njega postavlјen šator bliže Kupinovu, gde je bila kolonija ptica. Prema sačuvanom detalјnom izveštaju, odstrelјeno je čak 1.306 ptica. Nakon njegove tragične smrti uz baronicu Mariu Vetseru, ni četiri godine kasnije, januara 1889. u dvorcu Majerling, njemu u čast baš na obali Obedske bare uz koloniju ptica, podignut je 1890. kameni spomenik u obliku obeliska, visok 4,5 i širok 1,5 m. Na istom mestu spomenik je stajao i 1930. zajedno sa novosagrađenom lugarnicom, a da se spomen-obeležje princu Rudolfu ne dira i nakon raspada Austro-ugarske monarhije bila je naročita želјa kralјa Aleksandra I, izražena tokom njegove prve posete ovom području. Prema kazivanju meštana Kupinova, spomenik je srušen iz revolta tokom Drugog svetskog rata (oko 1942. godine). Kameni ostaci, po njihovom mišlјenju, i danas leže u bari pored lokaliteta koji se zbog nekadašnjeg obeležja zove Spomenik, a neke su odneli meštani u selo.
Nadvojvoda Franz Ferdinand je početkom 20. veka izjavio da je „zaštitom područja osigurana lepota i slava Obedske bare u svetu, jer je to jedina uspomena slavne prošlosti kada su postojale velike kolonije ptica” (prema Jakobu Schenku, 1908). Posebno je poznat lov nadvojvode Ferdinanda na Obedskoj bari tokom 10-12. juna 1892. kada je ulovlјeno 819 ptica. Nakon toga, Ferdinand je na Obedskoj bari boravio od 1899., 1900., 1901., 1903. i 1905. godine. I pored organizovanja povremenih lovova za povlašćenu vlastelu, ptice su između lovova bile strogo zaštićene, pa su uvek uspevale da povrate svoju brojnost, pre svega zato što je njihovo gnezdilišno i hranidbeno područje ostajalo nedirnuto.
Nakon Prvog svetskog rata i nakon formiranja Kralјevine Srba–Hrvata–Slovenaca, već 10. novembra 1919. godine ustanovlјena je nova zaštita Obedske bare time što je „Petrovaradinska imovna opština” predala Obedsku baru kao kralјevsko lovište Regentu, a potom kralјu Aleksandru I Karađorđeviću Ujedinitelјu.
Dva ražnja (Plegadis falcinellus) i jednog kašičara (Platalea leucorodia) prestolonaslednik je odstrelio na Obedskoj bari 22.-23. maja 1920. Ti primerci su preparirani i čuvaju se u zbirci Prirodnjačkog muzeja u Beogradu.
Nјegovo Veličanstvo kao lјubitelј lova i prirode, kao i kralјica Marija, rado su posećivali Obedsku baru i pored loših pristupnih puteva.
Rudolf Pongratz 1936. tokom posete Obedske bare iznosi da upravnik dvorskog lovišta Dimnik i nadzornik lovišta na Obedskoj bari Edo Levstnik, veoma disciplinovano i strogo brinu o ovom lovištu i rezervatu ptica, što znači da su uznemiravanje i krivolov bili svedeni na minimum.
Posle Drugog svetskog rata, nova, treća po redu, zaštita Obedske bare je ustanovlјena 15. decembra 1951. na osnovu rešenja Zavoda za zaštitu i naučno proučavanje prirodnih retkosti SR Srbije iz Beograda, kao Strogog rezervata prirode i tada je pod potpunu zaštitu stavlјena je Potkovica i teren 200 metara oko nje, na ukupnoj površini od 1.060 ha. Strogo su bile zaštićene i sve bare unutar Kupinskih greda.
Godine 1962. nad Obedskom barom se nadvila jedna od najvećih opasnosti u novijoj istoriji. Postojali su operativni planovi da se celokupno područje Kupinskih greda unutar obuhvata Potkovice Obedske bare, iskrči i melioriše, uz upotrebu traktora sa plugovima i tona eksploziva za raznošenje hilјada i hiljada panjeva od posečenih stabala džinovskih hrastova.
Plan je bio da se zatim celokupni prostor, veći od 2.000 ha, zasadi plantažnim topolama. Šumar dr Dušan Čolić i njegov tim iz Zavoda za zaštitu prirode SR Srbije (neumorna Jelena Popović pre svega) saznali su o tim planovima na terenu, animirali javnost i niz važnih državnih institucija. Bili su svesni da bi to bio konačni i nepovratni udarac za ovu jedinstvenu prirodnu oazu. Neizvesna i teška borba trajala je gotovo dve godine, ali su na kraju zaštita prirode i Obedska bara trijumfovali.
Ova dešavanja dovode do toga da je u novembru 1963. Izvršno veće APV donelo zaklјučak da se što pre razmotri pitanje izrade predloga za „obezbeđivanje” Obedske bare, a u februaru 1964. je rešenjem Pokrajinskog sekretarijata za kulturu imenovana komisija za taj posao, koja je prvu sednicu održala pored rezervata 23. maja, a drugu 1. oktobra u zgradi Banovine.
U martu 1965. iznedren je prvi zvaničan program zaštite i uređenja Obedske bare (ponovo od strane dr Dušana Čolića iz Republičkog zavoda za zaštitu prirode SR Srbije).
To je rezultiralo novom, kvalitetnijom, četvrtom po redu, zaštitom šireg prostora 31. oktobra 1968. kada je opština Pećinci proglasila Prirodni rezervat na 17.501 ha, sa čak tri različita prirodna dobra koja su se nadovezivala jedno na drugo (Strogi prirodni rezervat 602 ha, Naučno-istraživački rezervat 766 ha i Predeo naročite prirodne lepote 16.133 ha).
Novi operativni plan zaštite i uređenja donet je 1969. godine (Josip Erdeši, Šumsko gazdinstvo „Sremska Mitrovica”).
Staranje o Obedskoj bari je od 1874. do 1951. bilo na nivou državnih lovnih i šumarskih tela, od 1952. do 1968. na nivou državne istitucije za zaštitu prirode, a od 1968. godine do danas je to preduzeće za gazdovanje šumama.
I pored velikih napora za spas Obedske bare, ovo je bio period pasivne konzervacije.
Obedska bara je postala očigledan primer da samo administrativne mere zaštite nisu dovoljne i ne mogu u potpunosti doprineti rešavanju očuvanja i unapređenja zaštićenih područja i prirodnih vrednosti, posebno u kontekstu naglih i brzih istorijskih promena.
I pored toga što je skoro neprekidno od 1874. godine bila pod zaštitom Obedska bara i njena okolina pretrpele su velike promene. Od nekadašnjih 15.000 parova čaplji, za samo 100 godina broj se sveo na 400-800 parova. Dabrovi, povremeno prisutni čak i beloglavi supovi, vidre, divlje mačke, jeleni, vukovi nestali su ili im je znatno smanjena brojnost za manje od 50 godina. Dabar je nestao početkom 20. veka, 1935. godine je istrebljen vuk sa ovog područja, 1962. godine su se još mogle videti manje grupe jelena na Obedskoj bari. Ovo kvalitativno, ali i kvantitativno smanjenje biodiverziteta poklapa se sa promenama u okruženju Obedske bare: započeti su obimni radovi na isušivanju barskih i močvarnih terena i njihovo prevođenje u obradive površine, uz Savu su građeni nasipi, šume su krčene. Nepregledne močvare, koje su se prostirale od Grabovaca do Surčina, brzo su nestajale, čime se značajno smanjila količina hrane za barske ptice. Nestala su nekad brojna prostrana, plitka vodena staništa, a poplave su postale jake i kratkotrajne ili ih uopšte ni nema, kao u većini poslednjih godina. Postalo je jasno da pasivna zaštita, koja ima isključivo konzervatorski pristup, mora preći u aktivnu, jer upravo aktivna zaštita obezbeđuje uređenje prostora i korišćenje prirodnih resursa. Tim pre jer je Obedska bara prvo Ramsarsko područje u bivšoj SFRJ, proglašeno 1977. godine na površini od 17.501 ha. Još 1960-ih počeli su da se osećaju značajniji nagoveštaji sazrevanja svesti da na Obedskoj bari treba najzad preduzeti neke konkretne mere aktivne zaštite, što je naročito došlo do izrašaja na skupu 1983. godine. Tada je Rajna Jovanović-Dunić pokrenula pitanje ekološkog održavanja livada, a Boris Garovnikov istakao da za očuvanje i unapređenje brojnosti kolonije ptica treba „...preduzimanjem mera i akcija usporiti zarašćivanje bare a iz specijalnog ribnjaka vršiti dopunsku ishranu”, dok su Ivan Panić i Natalija Simonov istakli da treba da „...smišlјenim intervencijama i raspoloživim tehničkim sredstvima održavamo jedan odabran stepen razvoja, bolјe reći jednu fazu barskog ekosistema...kako bi se zaustavili sadašnji procesi koji vode nestanku Obedske bare”. Slično mišlјenje o neophodnosti aktivne zaštite Obedske bare i polaganog sazrevanja svesti važnih aktera da treba nešto učiniti, iznela je u svojoj knjizi o Obedskoj bari 1996. i Vesna Martinović-Vitanović, uz opasku da je ipak skeptik da će se na tom planu skoro nešto promeniti. Međutim, ona nije imala u vidu da promene već teku i da su aktivirane novom studijom i uredbom o zaštiti iz 1994, istraživačko-edukativnim kampom (1992-96) i gradnjom privremene ustave na Voku 1995. radi unapređenja vodnog režima. Od 1994. godine zaštita je objedinjena uspostavlјanjem Specijalnog rezervata prirode „Obedska bara”, proglašenog od strane Vlade Republike Srbije na površini od 9.820 ha. Zaštitna zona zauzima 19.611 ha. U SRP „Obedska baraˮ uspostavljen je trostepeni režim zaštite prostora: - pod režimom zaštite I stepena nalazi se 315 ha, odnosno samo 3,20% od ukupne površine Rezervata; - pod režimom zaštite II stepena nalazi se 2.565 ha, odnosno 26,12% površine pod zaštitom; - pod režimom zaštite III stepena nalazi se 6.940 ha ili 70,67 zaštićene površine. Upravlјač je JP „Vojvodinašume” (ŠG „Sremska Mitrovica”).
Od 1983. godine Obedsku baru redovno posećuje i Dr Slobodan Puzović, tada student Šumarskog fakulteta u Beogradu, koji se kasnije zapošljava u Zavodu za zaštitu prirode Srbije i učestvuje u izradi nove studije i uredbe o zaštiti iz 1994. godine. Neporecivo jedan od najboljih poznavalaca Obedske bare i veliki zaljubljenik u nju, on u zaštitu ovog prostora uključuje i druge vladine i nevladine organizacije. Tu poslednju deceniju 20. veka obeležava ubrzani prelazak sa pasivne konzervacije na aktivne mere zaštite, upravljanje staništima i vrstama, uklanjanje invazivnih vrsta, reintrodukciji vrsta iščezlih sa ovog područja ... Na Obedskoj bari, u odnosu na druga zaštićena područja u Srbiji, preduzet je najveći broj mera aktivne zaštite prirode, ptica i njihovih staništa, ali i kulturne baštine. Do sada je, u saradnji sa upravljačem Rezervata JP „Vojvodinašumeˮ, revitalizovano oko 230 ha vlažnih livada i pašnjaka na 5 lokacija. Izgrađeno je ostrvo ptica i plutajuća platforma. Formirano je 5 vodenih okana, kao i ekotoni na rubovima bara dužine 3,5 km. Izgrađeno je 8 novih osmatračnica za posetioce, 3 nadstrešnice, kao i 2 reprezentativna turistička objekta: Kula Obeda i Kula u Kupinovu. Trasirano je oko 18 km turističko- edukativnih staza sa pratećim info-tablama.
Mladi istraživači Srbije (MIS), pokrenuli su 1992. godine svoj prvi istraživački kamp na ovom području, čime su započeli bolјi dani za prirodnu i kulturnu baštinu Obedske bare, posebno za njenu uspešniju promociju u zemlјi i svetu. Od 1992. do danas, u kontinuitetu je održano čak 17 kampova MIS. Od 1997. oni su prerasli u radne volonterske aktivnosti tokom letnjih meseci, usmerene ka sanaciji vlažnih livada i barskih staništa i saradnju sa lokalnim stanovništvom. Na kampu pod simboličnim nazivom „Povratak Ibisa” do sada je učešća uzelo skoro 200 volontera iz više od 20 zemalјa Evrope i Azije, što je imalo izuzetno velikog uticaja na promociju ovog prostora van granica Srbije u zadnje dve decenije. Od 28. do 30. avgusta 1996. realizovana je na Obedskoj bari poseta eksperta „Europark Federation” dr Ros Boar, koja je svojim stavom i zalaganjem značajno uticala na početak primene aktivnih mera revitalizacije barskih i livadskih staništa naredne 1997. Na konstataciju predstavnika nadležnih organa i staraoca da postoji želјa da se nešto učini radi ublažavanja posledica obrastanja i eutrofizacije Obedske bare, ali da nedostaju sredstva i lјudski kapaciteti, kao i da se čeka pomoć sa strane, gošća je konstatovala da „ne treba čekati pomoć od drugih a da ništa nismo već sami započeli” i da se „velike stvari ne dostižu krupnim rečima i planovima, već malim ali konkretnim delima i istrajnim radom na duge staze”, čime će se steći i uslovi da se obezbede odgovarajuća sredstva i potrebna oprema i lјudstvo. Takva strategija malih godišnjih zahvata, uz polagano pojačavanje intenziteta, primenjuje se do danas i ona je sasvim opravdala očekivanja. Prihvaćena je strategija aktivne zaštite sa opredelјenjem da se malim ali stalnim zahvatima, ublaže i postepeno reše značajni ekološki problemi.
Na Obedskoj bari se od 2002. provodi međunarodni projekat sufinansiran od strane Ecological Action Fund (EAF) i partnersko učešće organizacija Euronatur i Frankfurt zoological Society iz Nemačke. Posebnu podršku u radu su pružili dr Martin Schneider-Jacoby (na slici) i dr Wolfgang Fremut. Projekat je značajno uticao na unapređenje aktivnosti na zaštiti prirodnih vrednosti i promociji područja u javnosti. U fokusu je bila revitalizacija osetlјivih otvorenih ekosistema i zaštita retkih vrsta.
Tačno na stogodišnjicu nestanka, u okviru međunarodnog projekta ponovnog naselјavanja dabra (Castor fiber) u Srbiji, na području Obedske bare je u dva navrata pušteno ukupno 40 jedinki. Prvo puštanje je realizovano 8. decembra 2004, a drugo 22. marta 2005. godine, na više lokacija. Jedinke ili čitave porodice dabrova su donete iz Bavarske (Nemačka). Projekat je koordinirao Biološki fakultet iz Beograda pod rukovodstvom Duška Ćirovića, a strana partnerska organizacija je bila Bund Naturshutz, Bayern DE. Dabrovi su narednih godina dobro prihvatili novi dom, ali su se zbog visokog variranja vode u Obedskoj bari od preko 6 metara godišnje, uglavnom preselili na obližnje manje ćudlјive vodotoke.
Opština Pećinci takođe je značajno unapredila aktivnosti vezane za razvoj etno-eko turizma na širem području Obedske bare, što pokazuje čitav niz projekata koji se realizuju uz pomoć međunarodnih institucija (GTZ, USAID). Opština je, takođe, organizovala postavlјanje 70 turističkih tabli obaveštavanja i usmeravanja, uz puteve i važne objekte širom Donjeg Srema.
Obnovlјeno je etno-selo Kupinovo.
Usvojen je prostorni plan kao klјučni dokument za upravlјanje širim prostorom u periodu 2006-2022.
Od velikog značaja je pokretanje dugoročnog projekta „Revitalizacija i promocija prirodnih ekosistema Kupinskih greda u SRP Obedska bara”, za period 2008-2017, kao i sličnog projekta na području Revenice-Širina.
Obedska bara je zauzela značajno mesto i u okviru međunarodnog projekta „Zaštita biodiverziteta plavne doline basena reke Save” 2005/08. koji su realizovali IUCN i Wageningen International.
I dalje su prisutni lokalni, regionalni i globalni problemi i na njihovom rešavanju treba neprekidno raditi.
Od lokalnih problema, prisutnih u Rezervatu svakako treba spomenuti neodgovarajući vodni režim koji dovodi do zamuljivanja, ubrzane eutrofizacije, sukcesije i zarastanja otvorenih staništa. Sve ovo je dodatno ubrzano upotrebom veštačkih đubriva na okolnim poljoprivrednim površinama, kao i kopanjem guste mreže kanala koji dodatno isušuju plitka vodena staništa ...
Regionalni problemi se najčešće oslikavaju u povremenim težnjama okolnih lokalnih samouprava da prostor Obedske bare ili njenog neposrednog okruženja iskoriste za neki razvojni projekat, kakav je npr. izgradnja hidrocentrala na Savi. Kako je prošle godine objavljeno u medijima investicija od 200 miliona evra donela bi 150 novih radnih mesta, ali bi i podigla nivo reke Save kod Obedske bare za 4,5 metara!
Globalni problem koji svi osetimo su klimatske promene, pa tako u poslednjoj deceniji imamo ili potpuni nedostatak vode u toku leta ili istorijski rekordne poplave.
Tekst i fotografije: Vladimir Dobretić, Pokrajinski zavod za zaštitu prirode

 


 

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com

Dodaj komentar