Tue12012020

Poslednja izmena:11:10:56 PM

Back KULTURA KULTURNA BAŠTINA Slava – obeležje srpskog naroda

Slava – obeležje srpskog naroda

  • PDF

Po rečima sv. apostola Pavla “hrišćanska porodica je mala crkva” (Filim. 1:2), pa kao što je svaki hrišćanski hram posvećen jednom svetitelju - zaštitniku, tako se i svaka srpska porodica stavlja pod okrilje jednog svetitelja kome se obraćaju kao svom molitvenom zastupniku pred Gospodom.
SLAVA je i naročito obeležje srpskog naroda, jer se proslavlja samo među Srbima. Svaka srpska porodica za svog zaštitnika uzima onog svetitelja na čiji su dan preci primili krštenje, što potvrđuje i sam naziv – KRSNA SLAVA, dan kada se desilo nešto važno (ozdravljenje, izbavljenje od neprijatelja, rođenje dugo željene dece…).

SLAVA je jedini dan u godini kada se cela porodica okupljala u porodičnom domu. Ona se prenosi sa kolena na koleno, sa oca na sina.
Ako pitate starije ljude, koji žive u seoskim sredinama, šta za njih predstavlja KRSNA SLAVA, reći će da je to najvažniji dan u godini za jednu porodicu.
Mada je mnogima prva asocijacija na SLAVU slavska trpeza, činjenica je da su glavna obeležja SLAVE: slavski kolač (hleb umešen s osvećenom vodicom), žito (koljivo, panaija), malo crvenog vina, ikona i sveća.
Slavski kolač simbol je proistekao iz liturgije, zato se u svakom obredu ljubi kao telo Hristovo. Žito, simbolizuje smrt tela i život duše u besmrtnom Carstvu Nebeskom.
Žito je i veza između našeg života sada i posle smrti, simbolična veza između živih i upokojenih članova porodice.
Vino simbolizuje Hristovu krv, ono što drži na okupu bogočovečanstvo.
Ikona je veza sa svceom kojeg proslavljamo, žiža susreta sa njim.
Plamen sveće simbol je svetlosti Božje u tami sveta, u dubini vremena i sudbine, zamena za davni žrtveni oganj. Jedino bez toga ne može da se proslavlja jedna od 78 ustanovljenih SLAVA koje slavi Srpska pravoslavna crkva od 1. (odnosno 14.) januara do 27. decembra (odnosno 9. januara), a slavska trpeza je samo dodatak kako bi se ulepšala ova svečanost.
Obred SLAVE na liturgijskoj osnovi uveo je Sveti Sava početkom XIII veka, a u formu današnjeg obreda SLAVU je uobličio mitropolit Mihailo 1862. godine. Još od predhrišćanskog doba u svakoj srpskoj kući se pored Peruna, vrhovnog Boga i zaštitnika čitavog naroda, poštovao i zaštitnik “ognjišta”, odnosno svake porodice. Ne želeći da potpuno prekine vezu sa mnogobožačkom religijom koju su ispovedali Srbi u davna vremena, Sveti Sava je sve nekadašnje bogove zamenio svetiteljima Srpske pravoslavne crkve. Na taj način su Srbi opet mogli da proslavljaju dan posvećen svecu kojeg od davnina smatraju zaštitnikom svoga doma.
SLAVA, KRSNO IME, stvar je porodice, a ne doma, kuće, mesta prebivanja. Zato, i kada se porodica preseli u drugu kuću ili drugo mesto, ona svoju krasnu slavu, kao ikonu, nosi sa sobom i nastavlja da proslavlja prebivanja.
Bez obzira na nastanak SLAVA, ovaj srpski običaj nije svečanost pojedinca već je porodično slavlje. U dubljem simboličkom smislu, SLAVA ne okuplja samo žive članove porodice i njihove prijatelje već i počivše. Tek zajedno oni daju potpunost male crkve, baš kao što zajednica predaka, savremenika i potomaka predstavlja potpunost velike crkve i naroda.
 

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com

Dodaj komentar