Sun09272020

Poslednja izmena:09:21:27 PM

Back KULTURA KULTURNA BAŠTINA Vreme je za karnevale

Vreme je za karnevale

  • PDF

Srbiju s pravom nazivaju zemljom manifestacija, koje su značajne za unapređivanje ekonomskog razvoja zajednice i sveukupunog društvenog potencijala jedne oblasti, ali i kulturnog razvoja koji se ispoljava kroz očuvanje i promociju narodne tradicije i kulturne baštine. Jedna od za Srbiju netipičnih, ali širom sveta rasprostranjenih manifestacija, koje se održavaju uglavnom tokom februara i marta, su karnevali. Karnevali su deo svetske kulturne baštine i njima se obeležava početak nove rodne godine, novog doba, novog vegetativnog ciklusa.

Karnevali teže prikazu obrnute slike stvarnosti, za koje su tipične specifične igre velikog broja ljudi, bez obzira na pol, starost, status u društvu, pa se u karnevalskim danima omogućava jednakost bogatih i siromašnih. Najpoznatiji karneval je onaj u Rio de Žaneiru, za koji se smatra da se održava od 1723. godine i da su ga u Brazil donele grupa emigranata sa portugalskih ostrva Asoreš, Madeira i Kabo Verde. Dok je prvobitni cilj karnevala imao polivački (učesnici su polivali jedni druge dok ne budu sasvim mokri), danas ima takmičarski karakter. To je parada dvanaest škola sambe, od kojih svaka ima od 3.000 do 5.000 učesnika raskošnih kostima, posebnu pesmu za tu godinu, koju prati igra i scenografija. Uz škole sambe u Riju na karnevalu učestvuju i oko 30 blokosa (manjih grupa) i bandasa (muzičkih grupa koje sviraju ulicama grada).
Na evropskom tlu, prvi karneval u Veneciji održan je u XIII veku (1268), ali neki smatraju da datira još iz V veka. U nemačkom gradu Kelnu, od XVIII veka tradicionalna svetkovina „fastnacht” postala je deo borbe protiv društvenog poretka: karnevalom se groteskom i parodijom građanska klasa buni protiv aktuelnih prilika. U belgijskom gradiću Benšu karneval je zadržao dobro institucionalizovani red u neredu. Nastao je u drugoj polovini XV veka i održava se na pokladni utorak a učestvuju isključivo muškarci. U Španiji, Italiji i Francuskoj tokom XIX veka karnevali se pretvaraju u živopisne događaje. Pojedini esnafi: obućari, pekari, stolari određuju posebna načela ponašanja, prave posebne maske što doprinosi da karnevali poprimaju takmičarski karakter.
Iako u pravoslavnoj tradiciji karneval ima ekvivalent u mesopustima, mesnicama, u Beloj nedelji (poslednjoj pred Vaskršnji post), na prostore Balkana karnevalski spektakl stigao je sredinom XIX veka iz germanskih i romanskih kultura. Oni kod nas nisu mogli da steknu istorijsku utemeljenost zbog čestih i velikih migracija stanovništva i neblagonaklonog stava Srpske pravoslavne crkve.
Karnevali su u Srbiju ušli, najpre u Vojvodinu, kao proizvod savremene, masovne kulture. Tu se preuzeo obrazac vesele atmosfere od predstavnika naroda germanskog područja.
U našoj tradiciji povorke u Belim pokladama, maskarama, maškarama, mačkarama, fašandama i karnevalima nisu bile strogo ustrojene kao u Evropi. Naše maske su daleko oskudnije: lica su se garavila ugarcima, oblačile su se pidžame, dronjava garderoba, obavezna je bila zamena muškaraca u kostime žena. Praktično, maske su se pravile od onog što se nađe.
Prva beleška o karnevalu u Beloj Crkvi je iz 1852. I Pančevci su krajem XIX veka počeli da organizuju karneval, nekako istovremeno kad i u Vrnjačkoj Banji.
Godine 1980. ustanovljena je u Holandiji, sa sedištem u Hagu, Federacija evropskih karnevalskih gradova. Prvo su se ujedinili Patras iz Grčke i Amsterdam. Onda je „porodica” počela da se širi: članovi su gradovi iz Belgije, Luksemburga, sa Malte, iz Velike Britanije... Iz Srbije su standarde koje Federacija propisuje zadovoljili: Bela Crkva, Vrnjačka Banja, Pančevo, Šabac, Vršac, Leskovac, Požarevac, Beograd. Karnevalske povorke, osim što uveseljavaju domaće stanovništvo, uvek su zahvalan mamac za turiste jer, osim veselja i šarenila uvek dosta kazuju o sredini i ljudima koji ih ih organizuju, ali su kod nas nedovoljno eksponirane da bi se mogle prepoznati kao turistički proizvod.
 

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com

Dodaj komentar