Ostatak nekadašnjih velikih, gustih i bujnih, skoro neprohodnih ritova koji su prekrivali veći deo teritorije Vojvodine i danas čine Koviljskopetrovaradinski rit, područje izuzetne lepote i raznovrsnosti prirode, ali i prostor u čijoj se neposrednoj okolini nalazi bogata kulturno-istorijska baština.
Zbog svojih izuzetnih prirodnih vrednosti Koviljsko-petrovaradinski rit je 1989. godine proglašen za međunarodno značajno stanište ptica (IBA), 2005. za međunarodno značajno područje biljaka (IPA), 2004. uvršćen je u spisak zaštićenih područja zavisnih od vode i značajnih za basen Dunava (ICPDR). Nalazi se i na spisku vlažnih područja Ramsarske konvencije (2012).
Situiran je u jugoistočnoj Bačkoj, na inundacionom području srednjeg toka Dunava. Ovaj rit kao spomenar prošlosti karakteriše očuvanost i raznovrsnost izvornih orografskih i hidrografskih oblika ritova (ade, rukavci, bare, močvare), očuvanost i bujnost izvornih biljnih zajednica (šume, livade, trstici, ševari) i raznovrsnost i bogatstvo faune (206 vrste ptica i 24 vrste riba), naročito prisustvo retkih i proređenih vrsta.
U tišini drevnih ritova nalaze se retke vrste biljaka, ugrožene usled preteranog isušivanja plavnog pojasa Dunava. Prirodno plavne šume rezervata čine vrba (bela i bademasta), topola (bela i crna) i jasen. Ritski plićaci i korenje močvarnog drveća koje se pruža u vodu čini pogodno mesto za mrešćenje riba. U ritskim vodama se može naći 24 vrste riba. Prirodno je mrestilište štuke, šarana i smuđa. Ljubiteljima prirode i istraživačima na raspolaganju su edukativne staze na lokalitetu Kurjačka greda i Karlovački dunavac koje su opremljene mobilijarom i edukativnim panoima i pogodne su za manje grupe posetilaca.
Jedan od najposećenijih i najatraktivnijih lokaliteta u čitavom rezervatu je i Šlajz. Najbliži je naselju Kovilj i predstavlja stecište ljubitelja prirode, pecaroša i šetača. Na lokalitetu Šlajz postoji mogućnost iznajmljivanja čamaca i vožnje u funkciji pecanja. Na lokalitetu Tikvara, koji se nalazi uz nasip, izgrađen je Ekološko-edukativni centar sa učionicom na otvorenom, klupama i stolovima, kao i osmatračnica za ptice (kapaciteta za prijem 20 - 30 učenika). Poseban značaj i atrakciju ovom prostoru daje Manastir Kovilj iz XIII veka, i lokalne čarde.
Tekst i foto: Snežana Kovač, JP Vojvodinašume
