• Prethodna
• 1 of 9
• Sledeća

Nazivaju ih magičnim, đavolskim, čarobnim. Rastu širom sveta i od pamtiveka su korišćene prilikom verskih rituala, ali i radi zabave. Reč je o halucinogenim gljivama sa kojim je Jovana Vunduk, dr tehnološkog inženjerstva sa Poljoprivrednog fakulteta Univerziteta u Beogradu, na Katedri za tehnološku mikrobilogiju, „začinila“ prošlog vikenda XV „Susrete gljivara na Iriškom vencu“ održavši nadahnuto predavanje, da je važno da informacije koje se plasiraju na ovaj način budu isključivo naučna utemeljene.

Iako je doktorirala na medicinskim i jestivim gljivama, što je njena uska specijalnost, dr Jovana Vunduk izabrala je da govori o temi koja se pokazala atraktivnom, ali i temi za koju su vezane razne nepoznanice i predrasude. Njen cilj je bio da bez obzira na pozitivan ili negativan zaključak u odnosu na ovu grupu gljiva, on bude donesen na osnovu naučnih informacija i činjenica, a ne na osnovu različitih sajtova ili neproverenih informacija. Po njenim rečima, halucinogene gljive su igrale važnu ulogu u ritualnim obredima mnogih drevnih društava i civilizacija, od Asteka i Maja, do šamanskih zajednica i različitih plemena koja su naseljavala oblast Sibira. Dr Vunduk je govorila o spoznavanju njihovog delovanja u zapadnim civilizacijama, Evropi i SAD, od 30-tih godina prošlog veka, pa do današnjih dana, o zabrani daljeg izučavanja ovih gljiva i zašto je crkva stavila zabranu koja je trajala preko 20 godina u smislu bilo kakvih daljih istraživanja. Takođe, govorila je o psilocibinu, odnosno aktivnoj komponenti halucinogenih gljiva, o njihovom fiziološkom dejstvu, fizičko-hemijskim karakteristikama, kao i zakonskoj regulativi kod nas i u zemljama širom sveta. Dr Jovana Vunduk napominje da je na našem terenu 1969. godine na Tari, otkrivena Psilocybe serbica (ili Psilocybe bohemica), jedna je od gljiva sa najvećem sadržajem psihoaktivnih supstanci. Međutim, u Srbiji je strogo zabranjena kako proizvodnja tako i promet i korišćenje halucinogenih gljiva, za šta su propisane odgovarajuće kazne, kako za fizička tako i pravna lica. Ovaj Zakon saglasan je sa zakonom većine zemalja širom sveta, kao što su Velika Britanija, SAD i dr. Ali zahvaljujući onima koji su ga tokom istorije kršili, među kojima i brojni mikolozi, uočeni su i zabaleženi efekti delovanja ovih gljiva, koji se kreću od vrlo pozitivnih i prijatnih do krajnje negativnih. Nauka je čak u jednom trenutku bila veoma zainteresovana za istraživanja koja su tekla vrlo živo, posebno na Harvardu, da bi od momenta kada je rađen eksperitment sa studentima teologije sva dalja istraživanja bila potpuno zabranjena. Istraživanja su nastavljena tek 90-tih godina XX veka. -Nije mi poznato da se, zbog toga što je to vrlo kontrolisano polje, kod nas neko bavi istraživanjima halucinogenih gljiva, u smislu izolovanja aktivne komponente. S druge strane toliko su jake predrasude i negativna mišljenja na tu temu da se zanemaruju istraživanja naučnika sa zapada o pozitivnim efektima korišćenja psilocibina kod pacijanta koji pate od depresije, šizofrenije i drugih psihoza, pacijenata sa terminalnim stanjem kancera i njihovog pozitivnog efekta nakon vođenih seansi sa ljudima koji imaju problem zavisnosti od alkohola, nikotina ili nekih drugih opojnih sredstava. Takođe ima dosta izveštaja psihijatata iz SAD koji, iako država zabranjuje njihovu upotrebu, koriste halucinogene gljive u seansama sa pacijentima, i koji i nakon 20 godina primene ovih gljiva u terapiji nisu zabeležili negativne efekte. Negativni efekti naravno postoje, pre svega u nekontrolisanom konzumiranju psilocibinskih gljiva bez stručnog nadzora – istakla je dr Vunduk i dodala da ove gljive nisu zabava, nisu nešto što predstavlja dobar trip, već da na njih treba gledati kao na jedan spiritualni lek.